نظريه ي تعميم پذيري (Generalizability theory) به عنوان نظريه اي براي مطالعه ي رويه ها(facet)ي موجود

نظريه ي تعميم پذيري يكي از نظريات اندازه گيري است كه با استفاده از تركيب نظريه ي كلاسيك سوال پاسخ و روش تحليل واريانس سعي در برآورد ضرايب اعتبار داشته است. قابليت هاي اين نظريه ي امكان مطالعه ي شرايط مختلف و مقايسه ي اعتبار امتيازات در شرايط مختلف را فراهم مي آورد. به مطالعاتي كه براي بررسي شرايط مختلف استفاده مي شوند، مطالعات تصميم گيري مي گويند. اين مطالعات امكان بررسي رويه ها(FACET) هاي مختلف به عنوان منابع مختلف واريانس يا پراكندگي در امتيازات را فراهم مي آورد. مشخص است كه هر چه پراكندگي بر اساس رويه يا FACET مورد مطالعه ( كه به آن رويه ي تفكيكي گويند) بيشتر باشد، بهتر و مناسب تر است (مانند آنچه در تحليل واريانس به عنوان واريانس بين آزمودني ها مطرح است) و هر چه واريانس ناشي از رويه هايي بجز رويه ي مورد مطالعه باشند، كمتر خواهد بود. 

به عنوان مثال زماني كه هدف پژوهش رتبه بندي پژوهشگران مختلف بر اساس كارهاي انجام داده ي آنها مي باشد و اين كار از طريق بررسي اقدامات علمي آنها توسط 5 نفر خبره انجام مي شود، تمايز پژوهشگران هدف اصلي مورد مطالعه و ساير رويه ها به عنوان رويه هاي مزاحم يا ابزاري instrumental facet شمرده مي شوند. 

مروری بر پژوهشها: روی آوردهای نوین در دوران سنجی (قسمت سوم) مدلهای نظریه سؤال - پاسخ، مدلهای راش

URL : http://www.noormags.com/view/fa/ArticlePage/324550

عنوان مقاله: مروری بر پژوهشها: روی آوردهای نوین در دوران سنجی (قسمت سوم) مدلهای نظریه سؤال - پاسخ، مدلهای راش (4 صفحه)

نویسنده : عسگری، علی

چکیده :

کلمات کلیدی :

روانشناسنان ایرانی » شماره 13 (صفحه 80)

---

مروری بر پژوهشها روی‏آوردهای نوین در روان‏سنجی‏ قسمت سوم:مدلهای نظریه سؤال-پاسخ،مدلهای راش

New Approaches to Psychometrics part Three:Models of Item Response Theory,Rasch Models

علی عسگری

دانشجوی دکتری

دانشگاه تهران

Ali Asgari PhD Candidate Tehran University

در هفتاد سال گذشته نظریه‏پردازان متعددی تلاش کرده‏اند تا نشان دهند که چگونه می‏توان از اندازه‏ها و فراوانیهای‏ عینی،1،اندازه‏های انتزاعی‏2به دست آورد.یکی از عملی‏ترین و رایج‏ترین روی‏آوردهایی که برای این منظور به کار می‏رود، مدل راش‏3است.جورج راش،ریاضیدان دانمارکی،این روی‏آورد را در سال 3591 و به منظور تحلیل پاسخهای یک رشته‏ از آزمونهای خواندن به وجود آورد.با آنکه وی را پدر تحلیل راش می‏دانند،اما بنجامین رایت‏4را باید قیم قانونی آن‏ دانست.رایت و همکارانش در دانشگاه شیکاگو روشهای پیشرفته و ابزارهای تحلیل راش را توسعه،و کاربرد آن را در حوزه‏های مختلف عملی ارتقا بخشیدند(ماسوف و فیشر،2002).

مدلهای رایش در واقع روی‏آوردی ریاضی برای آزمون این فرضیه است که اندازه‏های مربوط به معنا5و واحد یک سازه‏ را می‏توان از ابزاری که برای آن خصیصه تهیه شده است به دست آورد.وقتی داده‏ها با این مدلها برازش پیدا می‏کنند به‏ معنای آن است که ابزار اندازه‏گیری و اندازه‏ها در یک واحد فاصله‏ای مشترک مقیاس‏بندی شده‏اند و می‏توانند در انواع یا شکلهای مختلف آن ابزار و نیز در بین نمونه‏های مختلف یک جامعه ثابت باقی بمانند(رایت و استون،9791).

مدلهای راش،در واقع نوعی آزمون همسانی درونی‏6در نظریه سؤال-پاسخ‏اند که برای داده‏های دوارزشی و چند ارزشی به کار می‏روند.در این مدلها نیز مانند مقیاسهای گاتمن‏7،فرض بر این است که همه سؤالها و مواد یک آزمون که‏ یک‏سازه را اندازه‏گیری می‏کنند،یک نوع رابطه مرتب شده‏8را تشکیل می‏دهند.یک آزمون ممکن است دارای همسانی‏ درونی مرتب‏شده‏ای باشد،حتی اگر مجموعه سؤالهای آن همبستگی بالایی باهم نداشته باشند(همسانی درونی‏ جمع‏پذیر9،مانند آنچه از طریق آلفای کرونباخ‏01یا تحلیل عاملی‏11آزمون می‏شود).همسانی درونی مرتب شده بیانگر وجود عامد دشواری است.بدین ترتیب،یک سؤال دشوار می‏تواند پاسخ به سؤالهای با دشواری کمتر را پیش‏بینی کند اما عکس آن امکان‏پذیر نیست(رایت،6991).

وقتی پژوهشگران برای رواسازی یک مجموعه از متغیرهای نشانگر در یک مقیاس از تحلیل عاملی استفاده می‏کنند، فرض را بر این قرار می‏دهند که با یک مدل خطی و جمع‏پذیر روبه‏رو هستند.خطی بودن بخشی از همبستگی و مبنایی‏ برای خوشه‏بندی‏21متغیرهای نشانگر در یک عامل است.در جمع‏پذیری نیز فرض بر این است فقط زمانی معنای همه‏ سؤالها دارای همسانی درونی است،که همبستگی بالایی با یکدیگر داشته باشند.باوجوداین،ممکن است که سؤالها فاقد همبستگی درونی بالا،اما دارای رابطه مرتب‏شده نیرومندی باشند(رایت،5891).به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران‏ ترجیح می‏دهند برای ساخت و توسعه مقیاسها به جای مدلهای جمع‏پذیر مانند آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی،از مدلهای‏ راش استفاده کنند.زیرا این مدلها نه تنها روابط جمع‏پذیر بین متغیرهای نشانگر،بلکه رابطه ترتیبی سؤالها(مانند ترتیب‏ (1). concrete

(2). abstract

(3). Rasch

(4). Wright,B.D.

(5). meaning

(6). internal consistency

(7). Guttmann

(8). ordered relationship

(9). additively

(01). cronbach

(11). factor analysis

(21). clustering

روانشناسنان ایرانی » شماره 13 (صفحه 81)

---

دشواری)را نیز به حساب می‏آورند(تنورگرت،گیلپسی و کینگما،3991).نظریه زیربنایی مدلهای راش در بسیاری جنبه‏ها شبیه به نظریه سؤال-پاسخ است.به بیان دیگر،مدل راش برای داده‏های دو ارزشی اغلب به عنوان مدل تک پارامتری‏ نظریه سؤال-پاسخ در نظر گرفته می‏شود.اما هواداران این مدل،آن را دارای ویژگی خاصی می‏دانند که از مدلهای‏ IRT متمایز است.به گونه اختصاصی،ویژگی معرف مدلهای راش صورتبندی انتزاعی‏1و ریاضی مقایسه نامتغیر است که‏ می‏تواند برای اندازه‏گیری موفقیت‏آمیز سازه‏ها یک ملاک معتبر فراهم کند(سادوس،گارمندی،کیوز و الیوت،4002).این‏ ویژگی انتزاعی،مدلهای رایش را از سایر مدلهایی که برای پاسخ به سؤالها یادمواد آزمون به کار می‏روند متمایز و آن را به‏ عنوان مدلهای ایده‏آل یا استاندارد مطرح می‏سازد.

بنابر نظر آندریش(4002)دیدگاه‏2یا پارادایم‏3مدلهای راش به گونه بارزی با سایر مدلهای اندازه‏گیری تفاوت دارد.در اغلب مدلها هدف اصلی توصیف مجموعه‏ای از داده‏هاست.به همین منظور پارامترها تعدیل می‏شوند و برپایه اینکه چگونه‏ با داده‏ها برازش می‏یابند،رد یا پذیرفته می‏شوند.اما هدف از به کار بردن مدل راش به دست آوردن داده‏هایی است که با مدل برازش داشته باشد.منطق زیربنایی این دیدگاه آن است که مدلهای راش مستلزم شرایطی هستند که برای‏ اندازه‏گیری باید برآورده شوند.درست همانگونه که عموما در اندازه‏گیریهای علم فیزیک وجود دارد.

برای درک این منطق زیربنایی بیان مثالی در اندازه‏گیری وزن می‏تواند مفید باشد.فرض کنید وزن شئ‏ A در یک‏ موقعیت به گونه قابل ملاحظه‏ای بیشتر از وزن شئ‏ B اندازه‏گیری شده است.سپس بلافاصله در یک موقعیت دیگر،این‏ وزن شئ‏ B است که بیشتر از وزن‏ A به دست می‏آید.در اینجا شرط اساسی اندازه‏گیری،یعنی یکسان و نامتغیر بودن‏ نتایج حاصل از مقایسه دو اندازه‏گیری،صرف‏نظر از سایر عوامل،برآورده نشده است.این شرط اساسی در ساختار انتزاعی‏ مدل راش است.بنابراین،مدلهای راش برای تناسب و برازش یافتن با داده‏ها،تغییر و تعدیل نمی‏شوند.بلکه روش‏ اندازه‏گیری باید تغییر یابد تا این شرط را برآورده سازد.درست همانگونه که در مثال بالا مقیاس وزن باید تغییر کند.زیرا بین دو شئ در دو اندازه‏گیری جداگانه نتایج متفاوتی به دست داده است.علاوه بر این،در پارادایم مدلهای رایش تأکید بر مطالعه و تعیین بی‏نظمی‏4در داده‏هاست که از طریق این مدل آشکار می‏شود(رایت،6991).

خانواده مدلهای راش

لاینرس(6002)مدلهای راش را در دو طبقه کلی دو ارزشی و چندارزشی به شرح زیر تقسیم‏بندی می‏کند:

مدل دو ارزشی:این مدل که در آن پاسخها به دو طبقه(بلی-خیر،درست-نادرست)تقسیم می‏شوند،شناخته‏شده‏ترین‏ و رایج‏ترین مدل راش و دارای تابع ساده منطقی است.برای داده‏های دو ارزشی جایگاه یک سؤال در یک مقیاس،متناظر یا جایگاه آزمودنی در نقطه‏ای است که احتمال موفقیت برابر با 0/5 است.به گونه کلی،احتمال پاسخ درست آزمودنی به‏ یک سؤال با درجه دشواری کمتر از جایگاه آزمودنی،بیشتر از 0/5 و احتمال پاسخ درست آزمودنی به یک سؤال با درجه‏ دشواری بالاتر از جایگاه آزمودنی،کمتر از 0/5 است.وقتی پاسخ فرد برپایه دشواری سؤال از کمترین تا بیشترین فهرست‏ شود،بیشترین شباهت را به الگوی گاتمن دارد.با این فرمول: Loge(Pnil/Pin0)-B n-D i

که در آن:

P ni -احتمال آنکه آزمودنی‏ n که با سؤال‏ i روبه‏رو می‏شود در طبقه‏ j -اندازه‏گیری می‏شود.

B n -توانایی فرد n

D ij -دشواری سؤال‏ i ،نقطه‏ای که در آن بالاترین و پایین‏ترین طبقه‏های سؤال احتمال برابر دارند.

F ij اندازه مدرج کردن طبقه‏ j-1 .نقطه‏ای که در آن طبقه‏های‏ j-1 و j نسبت به اندازه سؤال احتمال برابر دارند.

مدلهای چندارزشی:مدلهای چندارزشی راش نخستین بار توسط اندریش(8791،4002)و به منظور کاربرد مدل راش‏ (1). formal

(2). perspective

(3). Paradigm

(4). anomalies

روانشناسنان ایرانی » شماره 13 (صفحه 82)

---

برای داده‏های حاصل از مقیاس لیکرت ارائه شد.این مدلها در واقع تعمیم مدلهای دو ارزشی و نوعی مدل اندازه‏گیری‏ است که در زمینه‏هایی به کار می‏رود که هدف از آن اندازه‏گیری صفت با توانایی از طریق فرایندی است که در آن پاسخ‏ به سؤالها با اعداد صحیح متوالی نمره‏گذاری شود این مدل را می‏توان در مقیاسهای لیکرت،درجه‏بندی و نیز سؤالهای‏ مربوط به اندازه‏گیریهای ترتیبی که در آنها نمره‏های متوالی بالاتر بیانگر سطح فزاینده پیشرفت و توانمندی است به کار برد.

از سوی دیگر،مدلهای چندارزشی یک اندازه‏گیری احتمالی کلی و دارای این ویژگی متمایز است که برای کاربرد نمره‏های عددی متوالی یک بنیان نظری محکم فراهم آورده است.افزون بر این ویژگی،مدلهای چندارزشی امکان آزمون‏ جدی این فرضیه را فراهم می‏آورد که طبقه‏های پاسخ،معرف سطح افزایشی یک خصیصه یا صفت مکنون است.ازاین‏رو داده‏ها،مرتب شده به حساب می‏آیند.در این مدل،نمره یک سؤال معین در واقع فراوانی تعداد جایگاه آستانه‏1در صفت‏ مکنونی است که آزمودنی از آن بالاتر قرار دارد.جایگاه آستانه بر روی پیوستار مکنون معمولا از ماتریس سؤال-پاسخ و از طریق فرآیند برآورد بیشینه احتمال شرطی‏2استنباط می‏شود.

به گونه کلی،شاخص اصلی فرایند اندازه‏گیری در این مدل آن است که آزمودنیها در یک مجموعه طبقه‏های مرتب شده‏ مجاور3گروه‏بندی شوند.شکل‏بندی پاسخهایی که در یک زمینه آزمایشی معین به کار می‏روند،می‏تواند از طریق روشهای‏ مختلفی به این شاخص دست یابد.برای نمونه،ممکن است آزمودنی طبقه‏ای را انتخاب کند که به نظر وی به بهترین‏ صورت سطح حمایت وی را از سؤال یا عبارت نشان می‏دهد.افزون بر این،امکان دارد داوران آزمودنیها را برپایه‏ ملاکهایی که به خوبی تعریف شده‏اند در طبقه‏های مختلف قرار دهند،و سرانجام ممکن است آزمودنی یک محرک‏ فیزیکی را برپایه شباهتی که به مجموعه محرکهای مرجع دارد،طبقه‏بندی کند.وقتی پاسخها فقط در دو طبقه قرار داشته باشند،مدل چندارزشی راش به مدلی برای داده‏های دوارزشی تبدیل می‏شود.در این مدل خاص،دشواری سؤال و آستانه(منفرد)یکسان خواهد بود.انواع مدلهای چندارزشی به قرار زیرند:

1)مدل مقیاس درجه‏بندی‏4:این مدل زمانی به کار می‏رود که تعداد آستانه سؤالها یکسان و تفاوت بین جایگاه هر آستانه معین با میانگین جایگاه آستانه‏ها برابر یا بین همه سؤالها یکسان باشد.فرمول این مدل به قرار زیر است:

Log(Pn ij/Pn i(j-1)-B n-D i-F j 2)مدل امتیاز جزئی‏5:از این مدل اختصاصا در زمینه‏های آموزشی و تربیتی استفاده می‏شود(مسترز،2891).هرچند ساختار ریاضی این مدل با مدل مقیاس درجه‏بندی یکسان است،اما امکان محاسبه آستانه‏های مختلف را برای سؤالهای‏ مختلف فراهم می‏آورد.فرمول این مدل عبارت است از:

Log(Pn ij/Pni(j-1)-B n-D i-F ij-B n-D ij

3)مدل ساختار پاسخ گروه‏بندی شده‏6:این مدل با فرمول زیر وقتی به کار می‏رود که سؤالها براساس سهمی که در ساختار پاسخ دارند،یا به زیرمقیاسهای یک یا چند سؤال که در یک ساختار پاسخ سهیم هستند گروه‏بندی شوند.

Log(Pn ij/Pn i(j-1)-B n-D ig-F gj

به گونه کلی،مدلهای اندازه‏گیری راش به پژوهشگران امکان می‏دهد تا مشکلات زیربنایی اندازه‏گیریهای مدل کلاسیک‏ و مقیاسهای خودسنجی،خودارزیابی و خود درجه‏بندی را حل کنند.این مدلها نمونه کاملی از اندازه‏گیری جمع‏پذیر زوجیب‏ است که دو شرط لازم برای تبدیل خصیصه به کمیت،یعنی جمع‏پذیر بودن و ترتیب را برآورده می‏سازد.مدل راش‏ جمع‏پذیر است زیرا تفاوت بین سطح مشاهده شده و سطح مکنون،مستلزم اندازه‏گیری جمع‏پذیر دو متغیر مکنون متفاوت‏ یعنی متغیرهای آزمودنی و سؤال است.افزون بر این،مدل راش دارای ترتیب است زیرا برپایه آن می‏توان متغیرهای‏ آزمودنی و سؤال را در سطح مکنون و از طریق بالاتر یا پایین‏تر بودن نسبت به هم با یکدیگر مقایسه کرد(اکتون، (1). threshold location

(2). conditional maximum likelihood

(3). contiguous

(4). rating scale

(5). partial credit

(6). grouped response-structure

روانشناسنان ایرانی » شماره 13 (صفحه 83)

---

3002).برخی از مزایای کاربرد مدلهای اندازه‏گیری عبارتند:

1)از پاسخهایی که در قالب مقیاس طبقه‏ای مرتب یا ترتیبی ارائه شوند،می‏توان یک اندازه فاصله‏ای حقیقی تولید کرد(روایت و لایرنس،9891؛مربیتز،موریس و گریپ،9891).

2)مشخص می‏شود هر سؤال تا چه حد می‏تواند سازه موردنظر را اندازه‏گیری کند.به بیان دیگر،این مدل نشان‏ می‏دهد که آیا سؤالهای مقیاس،یک سازه زیربنایی یا یک بعد واحد را تشکیل می‏دهند.این فرایند در واقع تک‏بعدی‏ بودن مقیاس را آزمون می‏کند(رایت و استون،6991).

3)می‏توان نشان داد که هر سؤال چه جایگاهی در پویستار اندازه‏گیری دارد.تعیین ترتیب سؤالها در پیوستار اندازه‏گیری از اهمیت زیادی در ارزیابی روایی مقیاس برخوردار است.زیرا توزیع سؤالها در طول پیوستار باید معنادار باشد تا نشان دهد سازه موردنظر به خوبی اندازه‏گیری شده است.افزون بر این،شواهد مربوط به همسانی نسبی این توزیع در طول زمان یا در بین نمونه‏های مختلف،نشان می‏دهد که سازه مورد اندازه‏گیری پایایی دارد(اسمیت،1002).

4)می‏توان تعیین کرد که مقیاس تا چه اندازه توانسته است آزمودنیها را اندازه‏گیری کند.مدل راش افزون بر اینکه‏ نشان می‏دهد آیا مقیاس برای اندازه‏گیری آزمودنیها به گونه مناسب تهیه شده،مشخص می‏کند که آیا هر آزمودنی نیز به‏ گونه معتبری اندازه‏گیری شده است(آیا نمره افراد مطابق با الگوی مورد انتظار است).به بیان دیگر،روشهای راش نه تنها برای بررسی ویژگیهای آزمون مفیدند بلکه می‏توانند راهنمای مناسبی برای توسعه مقیاس نیز باشند.

منابع

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

پایان مقاله

مروری بر پژوهشها: روی آوردهای نوین در روان سنجی (قسمت چهارم) مدلهای نظریه سؤال - پاسخ، مدلهای ارزشی

URL : http://www.noormags.com/view/fa/ArticlePage/324567

عنوان مقاله: مروری بر پژوهشها: روی آوردهای نوین در روان سنجی (قسمت چهارم) مدلهای نظریه سؤال - پاسخ، مدلهای ارزشی (4 صفحه)

نویسنده : عسگری، علی

چکیده :

کلمات کلیدی :

روانشناسنان ایرانی » شماره 14 (صفحه 199)

--------------------------------------------------------------------------------

مروری بر پژوهشها روی‏آوردهای نوین در روان‏سنجی‏ قسمت چهارم:مدلهای نظریه سؤال-پاسخ،مدلهای دو ارزشی

New Approaches to Psychometrics Part Four:Models of Item Response Theory,Dichotomous Models Ali Asgari,PhD University of Welfare and Rehabilitation 

برای بررسی داده‏های دو ارزشی مدلهای متعددی در IRT وجود دارد.اما انتخاب یک مدل باید برپایه ملاحظات نظری و تجربی،مانند برازش داده-مدل‏1صورت گیرد.هر مدل با استفاده از ارزش عددی یک یا چند پارامتر،خم ویژه بخصوصی‏ را معین می‏کند و از لحاظ انتقال اطلاعات درباره ویژگیهای فنی سؤالها ابزار مفیدی به شمار می‏آید(بیکر،2002/1831). به منظور محاسبه احتمال پاسخ درست در سطوح مختلف توانایی،هریک از مدلها از یک معادله ریاضی استفاده می‏کنند.

به گونه کلی،مدلهای‏ IRT را می‏توان به دو خانواده مدلهای تک‏بعدی‏2و چندبعدی‏3تقسیم کرد(تیسن و اورلاندو، 1002،رایت،2991).مدلهای تک‏بعدی مستلزم تنها یک بعد واحد از خصیصه(توانایی)است.درحالی‏که،در مدلهای‏ چندبعدی فرض بر آن است که داده‏ها از خصایص چند وجهی یا چندگانه به دست می آیند.باوجوداین،به دلیل‏ پیچیدگی فزاینده مدلهای چندبعدی،در بیشتر پژوهشها و کاربردهای‏ IRT از مدلهای تک‏بعدی استفاده می‏شود.

افزون بر این،مدلهای‏ IRT برپایه تعداد پاسخهای نمره‏گذاری شده نیز طبقه‏بندی می‏شود.یک سؤال چند گزینه‏ای‏ در واقع یک مدل دو ارزشی است حتی اگر دارای چهار یا پنج گزینه باشد.زیرا فقط به‏گونه درست/نادرست(صحیح/غلط) نمره‏گذاری می‏شود.طبقه دیگر مدلها،برای داده‏های چند ارزشی به کار می‏روند که در آن مقدار نمره هر پاسخ متفاوت‏ است.برای نمونه،چنانکه در قسمت قبل بیان شد،مدل چند ارزشی راش در واقع تعمیم این مدل به داده‏های مربوط به‏ دو یا چند طبقه مرتب شده است.مدلهای دو ارزشی‏ IRT را می‏تون برپایه تعداد پارامترهایی که در آنها به کار می‏رود نیز توصیف کرد.بدین ترتیب،در مدل سه پارامتری،هر سه پارامتر دشواری( b ،جایگاه سؤال)،قدرت تشخیص( a ،شیب‏ سؤال)و حدس( c ،مجانب‏5پایین خم ویژه)به کار می‏روند.درحالی‏که در مدل دو پارامتری فرض بر این است که داده‏ها کمینه حدس را دارند اما براساس جایگاه و قدرت تشخیص سؤال متغیرند،و سرانجام در مدل تک پارامتری مقدار حدس‏ و قدرت تشخیص سؤالها برابر فرض می‏شوند و تنها جایگاه سؤال برآورد می‏شود.افزون بر این،از لحاظ نظری یک مدل‏ چهار پارامتری نیز وجود دارد که پارامتر چهارم آن مجانب بالایی خم ویژه است.اما این مدل به‏ندرت به کار برده می‏شود (هامبلتون و سوامیناتان،1991؛تیسن و اورلاندو،1002).

مدل پارامتری

مدل منطقی تک پارامتری ساده‏ترین مدل‏ IRT است و همانگونه که از نام آن پیداست برای کاربرد نظریه سؤال-پاسخ‏ تنها برآورد یک پارامتر،یعنی درجه دشواری‏ (b) ،برای آن لازم است.برپایه این مدل،پارامتر قدرت تشخیص برای همه‏ سؤالها ثابت و برابر با 1/0 قرار داده می‏شود؛یعنی تنها پارامتر دشواری می‏تواند مقادیر مختلفی اختیار کند.معادله این‏ مدل به قرار زیر است: Pi(?)1+e-(?-bi)/1 

که در آن: p(?) احتمال پاسخ درست برای سطح معینی از توانایی، e برابر با 2/817، -(?-b) انحراف منطقی است. model-data fit .(1)

unidimensional .(2)

multidimensional .(3)

multiple .(4)

asymptote .(5)

روانشناسنان ایرانی » شماره 14 (صفحه 200)

--------------------------------------------------------------------------------

مروری بر پژوهشها

برای نمونه،برپایه فرمول بالا،احتمال پاسخ درست به سؤالی با درجه دشواری 1/0 برای فردی که در سطح توانایی‏ (?)-/3 قرار دارد،برابر با 0/20 خواهد بود.چون مقدار پارامتر تشخیص در معادله بالا که همواره برابر با 0/1 است، معمولا در فرمول نشان داده نمی‏شود.بنابر نظر هاروی و هامر(9991)،تک پارامتر،از لحاظ اجرایی،به نمره‏ای از توانایی‏ اطلاق می‏شود که با احتمال 05 درصدی پاسخ به یک سؤال انشایی سروکار دارد.چون مقدار پارامتر قدرت تشخیص در مدل راش برابر با مقدار ثابت 1/0 است،بیشینه مقدار تابع آگاهی حاصل از آن جایگاه محدودی دارد.به بیان دیگر، بیشینه مقدار تابع آگاهی سؤال برابر با 0/52 است.زیرا وقتی 0/5 P(?) باشد، P(?)q(?)0/25 خواهد بود.ازاین‏رو، بیشینه مقدار نظری آگاهی برای یک تست در مدل تک پارامتری برابر با حاصلضرب تعداد سؤالهای در عدد 0/52 خواهد بود.

مدل دو پارامتری

در این مدل،افزون بر جایگاه سؤال،قدرت تشخیص‏ (a) نیز برآورد می‏شود و برای خم ویژه سؤال‏ (ICC) این امکان‏ فراهم می‏آید تا برای سؤالهای مختلف،شیبهای مختلفی را به نمایش بگذارد.پارامتر تشخیص این حقیقت را آشکار می‏کند که برخی سؤالها رابطه نیرومندتر(یا ضعیف‏1تری)با سازه بنیادی مورد اندازه‏گیری(توانایی)دارند.بنابراین،مقادیر بالاتر در این پارامتر،نشان‏دهنده رابطه محکم‏تر و سختر است(تورنتون،2002).بنابر نظر هاروی و هامر(9991)قدرت‏ تشخیص از اهمیت زیادی در IRT برخوردار است.زیرا مقدار آگاهی حاصل از یک سؤال را به گونه مستقیم تعیین می‏کند. بدین ترتیب،سؤالهایی که قدرت تشخیص بیشتری دارند،در صورت برابر بودن سایر عوامل،آگاهی بیشتری درباره توانایی‏ (?) به دست می‏دهند.معادله تابع منطقی دو پارامتری به قرار زیر است: Pi(?j)1+exp]-Dai(?j-bi)[/1 

برای نمونه در ادامه مثال مربوط به مدل تک پارامتری،احتمال پاسخ درست برای سؤالی با همان درجه دشواری و قدرت تشخیص 0/5 برای فردی در سطح توانایی 0/3- (?) ،برابر با 0/21 است.در اینجا ملاحظه می‏شود که احتمال‏ پاسخ درست با احتساب قدرت تشخیص،افزایش یافته است.در مدل دو پارامتری،مانندمدل راش،دشواری سؤال‏ نقطه‏ای در مقیاس توانایی است که احتمال پاسخ درست برای افرادی که در آن سطح از توانایی هستند برابر یا 0/5 است. افزون بر این در این مدل(مانند مدل سه پارامتری)قبل از آنکه خم ویژه سؤال شیب پیدا کند،باید مقدار پارامتر تشخیص کاملا بزرگ،دست کم(1/7)باشد(بیکر،2002/1831).مقدار مثبت و بزرگ در مدل‏های راش و دو پارامتری‏ موجب می‏شود که دنباله پایین خم به صفر نزدیک گردد.

مدل پارامتری

یکی از رایج‏ترین مدلهایی که روان شناسان از آن استفاده می‏کنند مدل منطقی سه پارامتری است.این مدل در ابتدا برای‏ مدلسازی‏2داده‏های حاصل از توانایی شناختی به کار می‏رفت،اما به تازگی برای داده‏های شخصیتی نیز به کار می‏رود (امبرستون و رایس،0002).مدل سه پارامتری کلی‏تر از مدلهای تک و دو پارامتری است.گرچه مدل دو پارامتری با یکی‏ از حیاتی‏ترین ویژگیهای مدل راش،یعنی این اصل قطعی سروکار دارد که همه سؤالها از لحاظ قدرت تشخیص شبیه به‏ یکدیگرند،اما واقعیت مهم دیگری را که ممکن است در بین سؤالهای مختلف وجود داشته باشد نادیده می‏گیرد.واقعیت‏ مهمی که در اندازه‏گیریهای تستی وجود دارد این است که آزمودنیها می‏توانند پاسخ درست را از طریق حدس به دست‏ آورند.بنابراین،احتمال پاسخ درست،مؤلفه کوچکی را که ناشی از حدس است نیز دربرمی‏گیرد.هیچ یک از دو مدل خم‏ ویژه سؤال که بحث آن گذشت پدیده حدس را به حساب نمی‏آورند.

برن بام‏3(8691،نقل از بیکر،2002/1831)در مدل منطقی دو پارامتری تغییری ایجاد کرده است که برپایه آن

feeble .(1)

modeling .(2)

Birnbuam .(3)

روانشناسنان ایرانی » شماره 14 (صفحه 201)

--------------------------------------------------------------------------------

مروری بر پژوهشها

پارامتر دیگری را که بیانگر سهم حدس در احتمال پاسخ درست است نیز دربرمی‏گیرد.بنابراین،مدل سه پارامتری این‏ واقعیت را که مجانب پایین خم ویژه سؤال با احتساب حدس،ممکن است مستلزم پذیرش مقادیر غیر صفر1باشد،آشکار می‏کند(هاروی و هامر،9991).یکی از اثرات جانبی کاربرد پارامتر حدس،تغییر تعریف دشواری است.برپایه دو مدل پیشین،پارامتر b نقطه‏ای در مقیاس توانایی است که احتمال به دست آوردن پاسخ درست در آن برابر با 0/5 است. اما اکنون حد پایین خم ویژه سؤال نه عدد صفر بلکه مقدار C است.ازاین‏رو،می‏توان پارامتر C را به عنوان پایین‏ترین‏ سطح مقدار احتمال پاسخ درست تعریف کرد.بنابراین،پارامتر دشواری معرف نقطه‏ای در مقیاس توانایی است که احتمال‏ پاسخ درست آن دقیقا برابر با متوسط C و 0/1 است.

نمونه‏ای از خم ویژه و تابع آگاهی سؤال برپایه مدل سه پارامتری در شکل 1 نشان داده شده است.در این نمودار می‏توان به راحتی مشاهده کرد که چگونه پارامتری اول و دوم در متأثر از پارامتر سوم(حدس)هستند.سطح دشواری یا بتا برابر با 0/21 است.درحالی‏که پارامتر حدس برابر با 0/71 و قدرت تشخیص نیز در سطح 0/29 قرار دارد.ویژگیهای‏ این سؤال نشان می‏دهد که برای یک آزمون توانایی بسیار مناسب است.معادله تابع منطقی سه پارامتری به قرار زیر است:

(به تصویر صفحه مراجعه شود) شکل 1:نمودار خم ویژه و تابع آگاهی سؤال در مدل سه پارامتری

Pi(?j)ci+1+exp]-Dai(?j-bi)[/1-ci 

در ادامه مثالهای بالا،احتمال پاسخ درست برای سؤالی با همان مقادیر دشواری و قدرت تشخیص،که احتمال حدس‏ در آن برابر با 0/2 باشد برای فردی در سطح توانایی 0/3- (?) ،برابر با 0/592 خواهد بود.در اینجا نیز مشاهده‏ می‏شود که چگونه احتمال پاسخ درست با محاسبه پارامتر سوم(حدس)تغییر می‏کند.

در مورد کارکرد و مبانی مدل سه پارامتری بین صاحبنظران اختلاف‏نظر وجود دارد(موناهان،لی و بانکمن،7002؛ بیکر،1831/2002؛تورنتون،0002).به اعتقاد بیکر(1831/2002)تغییری که برن باوم در مدل دو پارامتری،به منظور گنجاندن عامل حدس ایجاد کرده،موجب شده است برخی از ویژگیهای خوب ریاضی تابع منطقی از دست برود و واقعیت‏ این است که مدل سه پارامتری از نظر فنی یک مدل منطقی(لوجستیک)به حساب نمی‏آید.افزون بر این در مدل سه‏ پارامتری به سبب وجود پارامتر حدس،خم ویژه تست در مقایسه با مدل دو پارامتری،با پارامترهای دشواری و قدرت تشخیص‏ یکسان،خطی‏تر و سطح کلی تابعش آگاهی آن پایین‏تر است.در شرایطی که مقادیر a و b در هر دو مدل یکسان باشد،تابع‏ آگاهی مدل دو پارامتری برابر با حد بالایی تابع آگاهی در مدل سه پارامتری خواهد بود.اما نتایج پژوهش هاسکنز و دی‏ بوئک(1002)کارکرد مدل سه پارامتری را به گونه دیگری نشان می‏دهد.به اعتقاد این پژوهشگران: برپایه مدل سه پارامتری چهار چوبی برای مدلسازی داده‏های مؤلفه‏ای‏2ارائه می‏شود که از مدلهای نظریه‏ سؤال-پاسخ برای سؤالهای چند ارزشی استفاده می‏کند.این چهار چوب دقتهای پاسخ‏3را نسبت به تکالیف‏ پیچیده شناختی،که براساس عناصر اساسی‏تر مانند ساختارهای دانش،فرایندهای شناختی و راهبردها تجزیه‏ می‏شود،مدلسازی می‏کند(ص 91). nonzero .(1)

componential data .(2)

response accuracies .(3)

روانشناسنان ایرانی » شماره 14 (صفحه 202)

--------------------------------------------------------------------------------

مروری بر پژوهشها

مدل چهار پارامتری

یکی دیگر از مدلهای کمتر شناخته شده‏ IRT ،مدل چهار پارامتری است.در این مدل افزون بر سه پارامتر a ، b و c ،پارامتر چهارم،یعنی مجانب بالای خم ویژه سؤال‏ (ū) نیز برآورد می‏شود.برپایه این مدل،احتمال عدم‏موفقیت حتی برای‏ تواناترین آزمودنیها در سؤالهای بسیار دشوار قابل ملاحظه و برآورد خواهد بود.با آنکه مدل چهارم پارامتری از لحاظ مفهومی بسیار جالب است،از لحاظ عملی مطالعات کمی در مورد آن انجام شده است.زیرا تعداد پارامترهایی که باید برای‏ آن برآورد شود بسیار زیاد است(سیجتسما و همکر،0002).در IRT مدلهای دیگری مانند مدل منطقی یک-پارامتری‏3 (OPLM) ،بتای دو جمله‏ای مرکب چهار پارامتری‏4 (4PBCB) توسعه یافته که شرح آنها در این مقاله کوتاه نمی‏گنجد. از خوانندگان علاقمند دعوت می‏شود تا برای مطالعه بیشتر به منابعی معتبر در این زمینه مانند موناهان،لی و بانکمن‏ (7002)،سیجتسما و همکر(0002)،لرد(0891)مراجعه کنند.

با آنکه مدلهای نظریه سؤال-پاسخ امکانات گسترده‏ای در اختیار تست‏سازان و روان شناسان قرار داده است،به اعتقاد برخی صاحبنظران(هاروی و هامر،9991؛تورنتون،2002)دانستن محدودیتهای آن از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهشگران باید همواره به یاد داشته باشند که هنگام اندازه‏گیری،در واقع در حال برازش یک مدل ریاضی با مفروضه‏ها و محدودیتهای معینی هستند و هیچ تضمینی هستند و هیچ ندارد که مدلهایی که برای یک راهبرد معین در IRT به کار می‏رود برازش کافی با داده‏ها داشته باشد.

منابع

بیکر،اف.بی.(1831).پایه‏های اساسی در تئوری سؤال پاسخ(نظریه‏های جدید روان‏سنجی).ترجمه حیدر علی هومن و علی عسگری،تهران،نشر پارسا (تاریخ انتشار اثر اصلی،2002).

Embretson,S.E. Reise,S.P.(2000).Item response theory for psychologists.Mahwah,NJ:Erlbaum. 

Hambleton.R.K.,Swaminathan,H., Rogers,H.J(1991).Fundamentals of item response theory.Newbury Park,CA:Sage Press. 

Harvey,R., Hammer,A.(1999).Item response theory.Counseling Psychologist,27,353-383. 

Hoskens,M., Deboeck,P.(2001).Multidimensional componential item response models for poly- tomous items.Applied Psychological Measurement,25,19-37. 

Lord,F.M.(1980).Applications of item response to practical testing problems.Hillsdale,NJ:Erlbaum 

Monahan,P.O.,Lee,W., Ankenmann,R.D.(2007).Generating Dichotomous Item Scores with the Four- Parameter Beta Compound Binomial Model.Journal of Educational Measurement,44,211-225. 

Sijtsma,k., Hemker,B.T.(2000).A taxonomy of IRT models for ordering persons.Journal of Educational and Behavioral Statistics,25,391-415. 

Thornton,A.(2002).Aprimer on 2-and3-parameter item response theory models.Paper presented in Annual Meeting of the College of Education,University of North Texas(2nd,Denton,TX,February 1). 

Thissen,D. Orlando,M.(2001).Item response theory scored in two categories.In D.Thissen Wainer,H.(Eds.),Test scoring(pp.73-140).Mahwah,NJ:Lawrence Erlbaum Associates,Inc. 

Wright,B.D.(1992).IRT in the 1990s:Which models work best?Rasch Measurement Transactions,6(1),196-200 

One-Parameter Logistic Model .(1)

Four Parameter Beta Compound Binomial .(2)

پایان مقاله

مقایسه مدل های اندازه گیری (کلاسیک و سؤال پاسخ) از لحاظ برآورد پارامترهای سؤال و توانایی

URL : http://www.noormags.com/view/Magazine/ViewPages.aspx?ArticleId=216353

عنوان مقاله: مقایسه مدل های اندازه گیری (کلاسیک و سؤال پاسخ) از لحاظ برآورد پارامترهای سؤال و توانایی (16 صفحه)

نویسنده : فراهانی، مهدی

چکیده :

کلمات کلیدی :

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 83)

--------------------------------------------------------------------------------

مقایسهء مدل‏های اندازه‏گیری(کلاسیک و سؤال-پاسخ)از لحاظ برآورد پارامترهای‏ سؤال و توانایی

معرفی مقاله

نوشتهء مهدی فراهانی

نظریه‏های اندازه‏گیری از یک بعد به دو دستهء اساسی تقسیم‏ می‏شود:نظریهء کلاسیک و نظریه‏های جدید اندازه‏گیری (IRT) 1. این پژوهش از طریق داده‏های حاصل از اجرای سه آزمون‏ ریاضیات،فیزیک و درس فنی که در مورد 430 نفر از داوطلبان‏ کنکور داخلی وزارت نیرو اجرا شده بود،به‏مقایسهء نظریات‏ کلاسیک و جدید از لحاظ برآورد پارامترهای سؤال و توانایی‏ پرداخته است.

تحلیل‏های کلاسیک داده‏ها از طریق برنامهء SPSS و برآورد پارامترهای سؤال و توانایی برحسب مدل‏های جدید اندازه‏گیری از طریق نرم‏افزار رایانه‏ای BILOG در کالیفرنیای آمریکا انجام‏ گرفته است.مقایسهء مدل‏های مختلف اندازه‏گیری از نظر برآوردهای‏ متفاوت یا مشابه پارامترهای سؤال به‏وسیلهء تابع آگاهی و آزمون t وابسته،به آزمون و ارزیابی گذاشته شد.نتایج نشان داد که مدل‏ کلاسیک و مدل‏های IRT برآوردهای متفاوتی برای پارامترهای‏ سؤال به‏دست می‏دهند و برآورد پارامترهای سؤال برپایهء مدل‏های

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 84)

--------------------------------------------------------------------------------

IRT ،به‏ویژه مدل سه پارامتری،دقیق‏تر از برآورد پارامترهای سؤال‏ براساس مدل کلاسیک و مدل‏های ساده‏تر IRT است.مقایسهء مدل‏ها از نظر برآورد متفاوت پارامتر توانایی آزمودنی‏ها به‏وسیلهء آزمون کای اسکوئر آزموده شد.نتایج این مرحله نیز تفاوت مدل‏ها را در برآورد پارامتر توانایی آشکار ساخت و نشان داد که مدل سه‏ پارامتری نسبت به مدل کلاسیک و حتی مدل‏های یک و دو پارامتری IRT برآوردهای متفاوت‏تر و دقیق‏تری ارائه می‏دهد.

این مقاله خلاصه‏ای است از پایان‏نامهء تحصیلی دورهء کارشناسی ارشد آقای مهدی فراهانی،کارشناس آموزش وزارت نیرو که با راهنمایی آقای دکتر محمد کاظم سلیمی‏زاده،عضو هیأت علمی‏ دانشگاه علامه طباطبایی تهیه‏شده و در اختیار فصلنامه قرار گرفته‏ است.بدین وسیله از ایشان سپاس‏گزاری می‏شود.

«فصلنامه»

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 85)

--------------------------------------------------------------------------------

مقدمه

مدل یا نظریه،رکن اساسی هر رشتهء علمی محسوب می‏شود.دراندازه‏گیری و روان‏سنجی نیز نظریه‏ها و مدل‏هایی وجود دارد که از لحاظ تاریخی و سیر روند تکاملی،به‏ دو دستهء کلاسیک(نظریهء ضعیف نمرهء حقیقی)و سؤال-پاسخ(به اختصار IRT )تقسیم‏ می‏شوند(1).

مبانی مدل کلاسیک اندازه‏گیری را در اوایل قرن حاضر،اسپیرمن معرفی و پایه‏ریزی‏ کرد(2).این مدل سپس در دو کتاب گالیکسن و لرد و ناویک به اوج توسعه و بسط خود رسید(3 و 4)اما هم‏زمان با بسط این مدل،ضعف‏های جدی آن بیش‏تر آشکار شد و روان‏سنجان و متخصصان آزمون‏سازی را بیش از پیش به‏سمت مدل‏های جدید سوق داد (5).از نیمهء دوم قرن بیستم به‏تدریج زمینهء ارائهء نظریات جدید مطرح شد و کسانی مانند لرد (6)،راش(به‏نقل از رایت،1977)(7)،برن‏بام(8)،رایت و همبلتون(9)در این مسیر گام‏های مؤثری برداشتند.

هم‏اینک فعالیت‏های آزمون‏سازی و اندازه‏گیری در زمینه‏های مختلف-از پیشرفت‏ تحصیلی گرفته تا سنجش نگرش‏ها و...-در آمریکا و اروپا و براساس مدل‏های جدید (IRT) بررسی و ساخته می‏شود و مدل کلاسیک اعتبار بیش‏تر برای بحث در مورد تاریخچهء نهضت آزمون‏سازی یا برآورد پارامترهای نظریات جدید به‏عنوان برآورد اوّلیه‏ و مقدماتی مورد استفاده قرار می‏گیرد.معلمان هرچند در محدودهء کلاس درس به‏ظاهر کم‏تر می‏توانند از مدل‏های اندازه‏گیری بهره ببرند اما اطلاع از مبانی نظری طراحی،اجرا و تجزیه و تحلیل آزمون‏های پیشرفت تحصیلی و یافته‏های جدید،بینش و بصیرت بهتری در مورد یکی از وظایف مهم معلمان-یعنی سنجش محصلان-در اختیار آن‏ها قرار می‏دهد.

مطالعهء منابع مربوط به موضوع پژوهش

در بعضی از مطالعات قبلی،محققان به‏مقایسهء مدل‏ها از نظر دقت برآورد پارامترهای‏ سؤال و توانایی پرداخته و برخی دیگر،تأثیر حجم نمونهء آزمودنی و سؤال یا نقض‏ مفروضات را در برآورد پارامترها بررسی کرده‏اند.با توجه به محدودیت مقالهء حاضر، به‏طور عمده نتایج دستهء اوّل(مقایسهء مدل‏ها در برآورد پارامترها)ارائه می‏شود.

یکی از نتایج مطالعات مربوط به‏مقایسهء دقت برآورد پارامترها در مدل‏های‏ اندازه‏گیری حاکی از آن است که مدل منطقی سه پارامتری نسبت به مدل‏های یک و دو پارامتری با آزمون‏های 20 سؤالی در برآورد جایگاه افراد در صفت مکنون و رتبه‏بندی‏ آزمودنی‏ها براساس صفت مورد سنجش دارای قدرت بیش‏تری است.نکتهء دیگر آن‏که

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 86)

--------------------------------------------------------------------------------

پژوهشگران با تقسیم آزمودنی‏ها به دو گروه بالا و پایین(0 تا 5/2-- ?L و 5/2 تا 0- ?u ) و مقایسهء دقت برآورد جایگاه حقیقی افراد برحسب مدل‏های IRT ،نشان دادند که افزایش‏ دقت و قابلیت پیش‏بینی توانایی افراد توسط مدل سه پارامتری نسبت به سایر مدل‏ها،در گروه‏های باتوانش پایین بیش‏تر از گروه‏های باتوانش بالاست؛زیرا امکان استفاده از حدس‏ و شانس کاذب در گروه‏های با توانایی کم بیش‏تر است و تنها مدل سه پارامتری در برآورد پارامترها به‏عامل Ci (مجانب پایین ICC )توجه می‏کند.مقایسهء مدل‏های یک و دو پارامتری(بررسی تأثیر پارامتر قدرت تشخیص سؤال در برآورد توانایی افراد)تمایز و تفاوت جدی نشان نداد(10).

راید برای تحلیل داده‏های چهار خرده آزمون مورد استفاده-شامل محاسبات عددی، تجسم فضای سه‏بعدی،خزانهء لغات و استدلال ریاضی-از نرم‏افزارهای BILOG و TESTFACT بهره گرفت و براساس یک نمونهء 406 نفره از آزمودنی‏ها و با حذف‏ سؤال‏هایی که کم‏تر از 75 درصد آزمودنی‏ها به آن‏ها پاسخ داده بودند،نتیجه گرفت که هر چهار خرده‏آزمون از لحاظ سطح دشواری سؤال‏ها و قدرت تشخیص افراد در سطوح‏ مختلف توانایی،تفاوت داشته است.بنابراین،مدل‏های یک و دو پارامتری از لحاظ برآورد پارامترها تفاوت معنی‏دار نشان داده‏اند(11).

هومن در تحقیقی با استفاده از آزمون تهران-استنفرد-بینه (TSB) (12)به بررسی و مقایسهء برآورد پارامترهای دشواری و توانایی پرداخت و درواقع،توانمندی مدل راش را در برآورد پارامترها در شرایط نقض مفروضات بررسی کرد.نتیجهء کلی تحقیق مذکور آن‏ است که مدل راش برای برآورد پارامتر دشواری سؤال‏ها وقتی ai سؤال‏ها تفاوت دارد، مناسب نیست اما برای برآورد توانایی افراد مناسب و خوب است(13).

در مورد مدل دوپارامتری و تفاوت برآورد توانایی برپایهء آن و مدل کلاسیک، انصارین به پژوهش دست زد.او با استفاده از داده‏های حاصل از اجرای آزمون هوش‏ تهران-استنفرد-بینه (TSB) به برآورد منحنی ویژهء سؤال‏ها،پارامترهای دشواری و قدرت تشخیص سؤال‏ها و توانایی آزمودنی‏ها اقدام کرد.نتیجه آن‏که نمرات خام یکسان‏ دارای برآورد یکسانی از توانایی و موقعیت آزمودنی بر روی پیوستار مکنون نبودند(14 و 15).

دیوجی طی یک بررسی،کاربرد مدل یک پارامتری راش را برای سؤال‏های چند گزینه‏ای مورد بررسی قرار داده است اما به‏رغم استفاده از مدل راش برای برآورد پارامترها در سؤال‏های چند گزینه‏ای،به‏عقیدهء دیوجی به‏علت نبود پارامتر حدس و قدرت‏ تشخیص یکسان در مدل راش،این کاربردها درست نیست(16).البته علاوه بر دیوجی،

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 87)

--------------------------------------------------------------------------------

محققان دیگری هم به نامناسب بودن استفاده از مدل راش برای سؤال‏های چند گزینه‏ای‏ اشاره کرده‏اند؛از جمله،آندرسن عدم برازش مدل را به نابرابری قدرت تشخیص نسبت‏ داده است.همبلتون و تراب نشان داده‏اند که مدل دوپارامتری،توزیع نمرات را بهتر از مدل راش پیش‏بینی می‏کند(9).

همبلتون و موری از طریق نمودار باقی‏مانده برای آزمون‏های ریاضی،برازش مدل سه‏ پارامتری و عدم برازش مدل تک‏پارامتری را برای داده‏ها مطرح کرده‏اند(16).

یکی از موضوع‏ها و نکات مهم در مورد مدل‏های IRT ،حجم نمونهء آزمودنی‏ها و سؤال‏ است.این دو عامل،به‏ویژه در مدل سه‏پارامتری،می‏تواند بر برآورد پارامترهای سؤال و توانایی تأثیرات جدی داشته باشد.همبلتون و کوک در یک مطالعه با انتخاب آزمون‏هایی‏ با سه طول 10،20 و 80 سؤالی و نمونه‏هایی با حجم 50،200 و 1000 آزمودنی به‏ بررسی اثرات حجم نمونهء آزمودنی و ویژگی‏های خزانهء سؤال و تعداد سؤال بر خطای‏ استاندارد برآورد توانایی اقدام کردند.طول آزمون 10 سؤالی حد اقل طول ممکن برای‏ یک آزمون و آزمون 80 سؤالی نیز از طول‏های متداول تست است.در مورد حجم نمونهء آزمودنی 50 و 1000 نفر نیز به‏همین‏گونه استدلال کرده‏اند.سؤال‏ها از دو خزانهء سؤال‏ استخراج شدند.در عمل،سؤال‏های خزانهء 1 دارای دامنهء عریض‏تری برای پارامترهای‏ دشواری و قدرت تشخیص سؤال بودند.پارامتر حدس هردو خزانهء سؤال 25/0 در نظر گرفته شد.جمع‏بندی نتایج این مطالعه به‏صورت زیر است:

1.حجم نمونهء پاسخ‏گویان و طول آزمون،دو عامل بسیار مهم در دقت منحنی‏های SE(?) است.موارد نقض و استثنای این امر به نوسانات نمونه‏گیری مربوط می‏شود.

2.در کرانه‏های پیوستار توانایی،دقت منحنی‏های SE(?) حتی با وجود نمونه‏های‏ بزرگ آزمودنی،بسیار پایین است.

3.در اکثر موارد با نمونه‏های 200 آزمودنی و 20 سؤال،دقت برآورد خطای‏ استاندارد توانایی قابل قبول خواهد بود.البته این نکته بیش‏تر در دامنهء وسط توانایی‏ [1+،1-]صادق است.

4.افزایش طول تست از 10 به 20 سؤال بیش از افزایش آن از 20 به 80 سؤال،دقت‏ SE را بهبود می‏بخشد.

5.در مورد حجم نمونه نیز افزایش افراد از 50 به 200،بیش از 200 به 1000 نفر دقت‏ برآورد SE را ارتقا می‏دهد(17).

لرد طی یک مطالعه و ضمن مقایسهء مدل‏های یک و دوپارامتری IRT در برآورد نمرهء حقیقی آزمودنی‏ها،تلاش کرده است تأثیر حجم نمونه را بررسی کند.داده‏های مطالعه

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 88)

--------------------------------------------------------------------------------

شامل پاسخ 3000 دانش‏آموز کلاس ششم به آزمون خزانهء لغات متروپولیتن با برنامه‏ LOGIST تجزیه و تحلیل شده است.نتایج مطالعه نشان داد وقتی حجم نمونه کوچک‏ باشد،پارامتر قدرت تشخیص (ai) سؤال‏ها و پارامتر مجانب یا حدس سؤال‏ها (ci) را نمی‏توان به‏دقت تعیین کرد.ازاین‏رو،در بعضی موقعیت‏های معین و محدود و با حجم‏ نمونهء کوچک‏تر از 100 یا 200 آزمودنی،برآوردکنندهء نمره حقیقی X آزمودنی در مدل‏ راش(یک‏پارامتری)می‏تواند اندکی بهتر از برآوردکنندهء نمرهء حقیقی برپایهء مدل دو پارامتری باشد(6).

بیان اهداف و فرضیه‏های پژوهش

هدف اصلی پژوهش حاضر مقایسهء مدل‏های اندازه‏گیری(کلاسیک و سؤال-پاسخ)از لحاظ برآوردهای متفاوت یا مشابهی است که برای پارامترهای سؤال‏های آزمون و توانایی‏ آزمودنی‏ها به‏دست می‏دهند.

فرضیه‏های این پژوهش که آزمون آن‏ها مورد توجه است،عبارت‏اند از:

1.کاربرد مدل‏های سؤال-پاسخ(با تعداد پارامتر مناسب)برای برآورد دقیق‏ مشخصات سؤال بر مدل کلاسیک برتری دارد.

2.برآورد توانایی آزمودنی‏ها با استفاده از مدل‏های IRT (با تعداد پارامتر مناسب)از برآورد توانایی افراد برپایهء مدل کلاسیک دقیق‏تر است.

3.در صورت وجود عامل حدس در پاسخ دادن به سؤال‏ها،افزودن پارامتر حدس (Ci) به مدل IRT ،مدل برازنده‏تری برای داده‏ها ایجاد می‏کند.

روش اجرای پژوهش

الف.آزمودنی‏ها

جامعهء این پژوهش را همهء داوطلبان آزمون ورودی دوره‏های داخلی وزارت نیرو تشکیل می‏دهد و نمونهء تحقیق تعداد 553 نفر از داوطلبانی هستند که در آزمون داخلی‏ گزینش دانشجو(مورخ 6/3/1373)در رشتهء قدرت(مقطع کاردانی)شرکت کرده‏اند. برای نمونه‏برداری همهء شرکت‏کنندگان انتخاب شدند.در واقع،شرکت‏کنندگان در آزمون‏ مذکور نمونه‏ای از همهء داوطلبان فرض شده‏اند.حجم نمونهء اوّلیه 553 نفر بود اما تعدادی از پاسخ‏نامه‏ها به‏علت مخدوش و غیرقابل استفاده بودن از نمونه حذف شد و حجم نمونهء نهایی به 430 نفر کاهش یافت.

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 89)

--------------------------------------------------------------------------------

ب.روش‏های آماری

برای تجزیه و تحلیل داده‏ها ابتدا در ایران مشخصه‏های کلاسیک سؤال‏ها و آزمون‏ها محاسبه شد.سپس داده‏ها که شامل پاسخ‏های 430 آزمودنی به سؤال‏های چهار گزینه‏ای سه‏ خرده‏آزمون 20 سؤالی بود،از طریق نظام شبکهء جهانی اطلاعات (Internet به یکی از دانشگاه‏های آمریکا(دانشگاه UCLA )ارسال گردید.پس از تحلیل داده‏ها با نرم‏افزار بای‏لوگ،خروجی کامپیوتر شامل برآورد پارامترهای سؤال و توانایی افراد،به ایران‏ فرستاده شد.13خلاصهء اطلاعات در مورد خرده‏آزمون ریاضیات به‏همراه نمودارهای‏ دشواری و قدرت تشخیص سؤال‏ها در پایان مقاله ارائه شده است(نمودار شمارهء 1 و 2 و جدول شمارهء 4).

برای تعیین برتری مدل‏های سؤال-پاسخ بر مدل کلاسیک در برآورد دقیق مشخصات‏ سؤال(فرضیهء 1 پژوهش)از یک ابزار نیرومند نظریات جدید اندازه‏گیری به نام تابع‏ آگاهی‏14استفاده شد.تابع آگاهی نظامی است که ورودی آن پارامترهای سؤال و خروجی‏ آن میزان آگاهی‏دهندگی آزمون می‏باشد.متفاوت بودن تابع آگاهی یک آزمون برحسب‏ مدل‏های اندازه‏گیری،بیانگر تفاوت مدل‏ها از برآوردهایی است که برای پارامترهای‏ سؤال‏های آزمون مذکور محاسبه شده است.برای بررسی معناداری تفاوت تابع آگاهی‏ آزمون‏ها به‏علت وابسته بودن داده‏ها،از آزمون t برای داده‏های وابسته استفاده شد و تابع‏ آگاهی هر آزمون که براساس مدل‏های یک و دوپارامتری و کلاسیک برآورد شده بود،با تابع آگاهی همان آزمون در مدل سه‏پارامتری مقایسه گردید.معناداری تفاوت این توابع‏ آگاهی با t آزمون شد.

به‏منظور آزمون فرضیهء دوم-تفاوت یا عدم تفاوت مدل‏ها در برآورد توانایی و سطح‏ صفت مکنون آزمودنی‏ها-از آزمون مجذور کای از نوع نیکویی برازش استفاده شد تا مدل‏های یک و دوپارامتری و کلاسیک را در مقایسه با مدل سه‏پارامتری آزمون کند. برای این منظور،ابتدا نمرات به مقیاس استاندارد یا Z برده شدند و سپس به 12 طبقه از [5/2-،3-]تا[3،5/2]تقسیم گردیدند.آن‏گاه فراوانی طبقات براساس آزمون نیکویی‏ برازش با درجات آزادی‏1- k - df مقایسه و در دو سطح معناداری 05/0 و 01/0 بررسی‏ شد.

برای بررسی و تعیین برازش یا عدم برازش هریک از مدل‏های IRT با داده‏ها،یعنی به‏ منظور آزمون فرضیهء 3 پژوهش مبنی بر برازندگی بیش‏تر مدل سه‏پارامتری نسبت به سایر مدل‏های IRT ،نرم‏افزار BILOG از نوعی آزمون مجذور کای استفاده می‏کند.فرض صفر آزمون نیکویی برازش مدل-داده‏ها بر تناسب و برازش مدل با داده‏ها تأکید می‏ورزد و در

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 90)

--------------------------------------------------------------------------------

واقع،تفاوت مدل با داده‏ها را انکار می‏کند و فرض خلاف عدم برازش را بیان می‏دارد.در عمل،سطح احتمال مجذور کای محاسبه‏شدهء هر سؤال با 01/0 و 05/0 مقایسه می‏شود. در صورت بزرگ‏تر بودن سطح احتمال هر سؤال از 01/0 یا 05/0،نتیجه گرفته می‏شود که سؤال با مدل دارای برازش نسبی(05/0> ? >01/0)یا برازش کامل(05/0< ? ) است.

پ.ابزار گردآوری داده‏ها

ابزار مورد استفاده برای گردآوری داده‏های پژوهش شامل سه آزمون بیست سؤالی‏ ریاضیات،فیزیک و درس فنی به‏صورت چهار گزینه‏ای بوده است.درس‏های مذکور جزء مواد امتحانی اصلی و مشترک آزمون‏های گزینش دانشجو در وزارت نیرو به‏شمار می‏روند.سایر مواد امتحانی تعداد آزمودنی کمی دارد.این آزمون‏ها به‏وسیلهء متخصصان‏ حیطه‏های مزبور که معمولا جزء کارشناسان وزارت نیرو هستند،طراحی و تهیه می‏شود.در مورد نحوهء اجرای ابزار تا حد قابل قبولی می‏توان شرایط استاندارد و اصولی را برای آن‏ها در نظر گرفت.از جمله در ابتدای دفترچهء آزمون دربارهء شیوهء پاسخ‏گویی به‏ سؤال‏ها،مدت زمان اجرا،وجود نمرهء منفی در آزمون،تعداد سؤال‏های هر خرده‏آزمون و ...توضیحاتی ذکر شده است.

یافته‏های پژوهش

برای آزمون فرضیهء 1،مقایسهء مدل سه‏پارامتری و مدل کلاسیک از نظر برآوردهایی‏ که برای پارامترهای سؤال‏ها به‏دست می‏دهند،از تابع آگاهی خرده‏آزمون‏ها بهره گرفته شد. تفاوت توابع آگاهی هر آزمون که حاصل مدل‏های مختلف بود،محاسبه و با آزمون t برای‏ داده‏های وابسته آزمون شد.نتایج نشان داد که نه تنها بین تابع آگاهی هر آزمون براساس‏ مدل کلاسیک تفاوت قابل توجهی دیده می‏شود و این تفاوت حتی در سطح‏ 01/0> ? و با بیش از 99 درصد اطمینان معنادار است بلکه توابع آگاهی مدل‏های دو پارامتری و یک‏پارامتری نیز برای آزمون از تابع آگاهی هر خرده‏آزمون براساس مدل‏ کلاسیک در همین سطح تفاوت معناداری دارد.در واقع،با درجهء آزادی 32 و مقدار t مبین 45/2 تنها توابع آگاهی آزمون‏ها بین مدل‏های یک و دوپارامتری معنادار نبود و سایر مقادیر همه تفاوت معناداری داشتند.بنابراین،می‏توان گفت علاوه بر مدل سه‏ پارامتری IRT ،حتی مدل‏های دو و یک‏پارامتری نیز پارامترهای سؤال‏ها را دقیق‏تر و مناسب‏تر از مدل کلاسیک برآورد می‏کنند و فرضیهء صفر رد و فرضیهء اوّل پژوهش با بیش‏ از 99 درصد اطمینان تأیید می‏شود(جدول شمارهء 1).

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 91)

--------------------------------------------------------------------------------

جدول شمارهء 1-محاسبهء آزمون t گروه‏های وابسته برای تفاوت بین توابع آگاهی آزمون‏ها برحسب مدل‏های مختلف

(به تصویر صفحه مراجعه شود) 45/2-01/0 t(cr) 69/1-05/0 t(cr) 32- df 33- n 

فرضیهء 2 مدعی است که مدل سه‏پارامتری نظریهء سؤال-پاسخ توانایی افراد را نسبت به‏ مدل کلاسیک اندازه‏گیری به‏گونه‏ای متفاوت و دقیق‏تر برآورد می‏کند.به این ترتیب،باید برای آزمون این فرضیه،تفاوت مدل سه‏پارامتری از مدل کلاسیک در برآورد توانایی‏ بررسی شود.به این منظور،آزمون مجذور کای بین مدل سه‏پارامتری و مدل کلاسیک‏ (البته مدل‏های دو و یک‏پارامتری نیز)اجرا شد تا تفاوت فراوانی‏های افراد در طبقات‏ مختلف آزمون شود.نتایج نشان داد که نه تنها توانایی برآوردشده برای افراد براساس مدل‏ سه‏پارامتری از مدل کلاسیک متفاوت است بلکه حتی مدل‏های دو و یک‏پارامتری نیز در برآورد پارامتر توانایی آزمودنی‏ها با مدل سه‏پارامتری تفاوت و تمایز دارد.این امر در سطح 01/0> ? هم معنی‏دار بود.از سوی دیگر،از آن‏جا که مدل سه‏پارامتری از لحاظ تعداد پارامتر مناسب‏ترین مدل برای داده‏های حاضر محسوب می‏شود و طبق نتایج آزمون‏ خوبی برازندگی،برازش و مناسبت کاملا آشکاری با داده‏های پژوهش دارد،توانایی‏ برآوردشده برای افراد را که از مدل سه‏پارامتری به‏دست آمده است،می‏توان دقیق‏تر و مناسب‏تر از توانایی حاصل از سایر مدل‏های اندازه‏گیری تلقی کرد.بنابراین،فرضیهء صفر رد و فرضیهء دوم پژوهش حاضر نیز با بیش از 99 درصد اطمینان تأیید می‏شود(جدول‏ شمارهء 2).

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 92)

--------------------------------------------------------------------------------

جدول شمارهء 2-برازندگی مدل-داده‏ها برحسب مدل‏های IRT (تعداد سؤال‏ها)

(به تصویر صفحه مراجعه شود) 8<؟ df ؟>2 9<؟ df ؟>2 9<؟ df ؟>3

جدول شمارهء 3-مجذور کای محاسبه‏شده بین پارامتر توانایی مدل سه‏پارامتری‏ و مدل‏های دو و یک‏پارامتری و کلاسیک

(به تصویر صفحه مراجعه شود) 725/24-01/0 X2(cr) 675/19-05/0 X2(cr) 11- df 

برای آزمون فرضیهء 3 پژوهش از نوعی آزمون خوبی برازندگی استفاده شد و برازش‏ سؤال‏های آزمون با مدل‏های یک،دو و سه‏پارامتری بررسی گردید.براساس نتایج به‏دست‏ آمده،مدل سه‏پارامتری برازش چشم‏گیری با داده‏ها داشت؛درحالی‏که نه تنها مدل دو پارامتری بلکه مدل یک‏پارامتری نیز بدون برازش شناخته شد.بنابراین،فرضیهء سوم‏ پژوهش نیز با بیش از 99 درصد اطمینان و در سطح 01/0> ? معنادار شناخته شد و فرض‏ صفر رد و فرض پژوهش(خلاف)تأیید گردید.بدین ترتیب مدل سه‏پارامتری،برای‏ داده‏های آزمون‏های مورد استفاده در این پژوهش نسبت به سایر مدل‏های IRT برازنده‏تر و مناسب‏تر شناخته شد(جدول شمارهء 3).

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 93)

--------------------------------------------------------------------------------

نتیجه‏گیری

مطابق نتایج تحقیقات و مطالعات قبلی در زمینهء نظریه‏های جدید اندازه‏گیری، IRT و مقایسهء آن با نظریهء کلاسیک آزمون،این مطالعه نیز نشان داد که در سطح بالایی از اطمینان‏ می‏توان گفت:

1.مدل‏های IRT نسبت به‏مدل کلاسیک اندازه‏گیری در برآورد پارامترهای سؤال‏ها و توانایی آزمودنی‏ها دارای مناسبت،دقت و برازندگی بیش‏تری است.این نتیجه در مورد آزمون‏های پیشرفت تحصیلی چهار گزینه‏ای که مبنای مطالعهء حاضر بوده است،با بیش از 99 درصد اطمینان صدق می‏کند.

2.در بین مدل‏های نظریهء سؤال-پاسخ (IRT) برای برآورد پارامترهای سؤال و توانایی‏ افراد،مدل سه‏پارامتری در مورد آزمون‏های پیشرفت تحصیلی چند گزینه‏ای این پژوهش، نسبت به مدل‏های یک و دوپارامتری برتری خاصی نشان داد.

3.در بین مدل‏های یک و دوپارامتری IRT از لحاظ برآورد پارامترهای سؤال‏ براساس داده‏های خرده‏آزمون‏های حاضر،تفاوت چشم‏گیری ملاحظه نمی‏شود.ازاین‏رو می‏توان تأثیرگذاری پارامتر قدرت تشخیص سؤال‏ها را بر برآورد پارامتر دشواری چندان‏ شدید و جدی ندانست.به‏زبان دیگر،سؤال‏های مورد استفاده در خرده‏آزمون‏های این‏ مطالعه دارای قدرت تشخیص خیلی متفاوت و مؤثری نیستند اما در مورد برآورد پارامتر توانایی آزمودنی‏ها،می‏توان نتیجه گرفت که براساس داده‏های حاضر،بین مدل‏های یک و دوپارامتری در مقام مقایسه با مدل سه‏پارامتری،برآورد پارامتر توانایی تا حدی متفاوت‏ است و در مورد آزمون‏های چند گزینه‏ای پارامتر شیب بر روی برآورد پارامتر توانایی‏ تأثیر داشته است.

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 94)

--------------------------------------------------------------------------------

پی‏نوشت‏ها

(1).نظریات جدید اندازه‏گیری و روان‏سنجی نخست با اصطلاح صفت مکنون یا خصیصهء مکنون به‏شدت‏ پیوند خورد اما به‏تدریج با عنوان نظریهء سؤال-پاسخ یا Item Response Theory (با علامت اختصاری‏ IRT )یا نظریهء منحنی ویژهء سؤال رواج یافت که برای مقاصد آزمون‏سازی و تحلیل آماری داده‏ها مناسب‏تر به‏نظر می‏رسد(همبلتون،1993).

(2). Information Function 

(3).برای تحلیل داده‏ها در آمریکا به‏وسیلهء نرم‏افزار BILOG ،علاوه بر مساعی فراوان استاد محترم راهنما آقای دکتر سلیمی‏زاده،نگارنده بر خود لازم می‏داند از عنایت استاد ارجمند دکتر جمال عابدی،عضو هیأت علمی دانشگاه مذکور که تحلیل داده‏ها را مسیر کردند،تشکر و سپاس‏گزاری نماید.

منابع

1. Allen.J.M.. Yen, M.W.(1979).Introduction to measurement thoery.California: wadsworth. 

2.ثرندایک،رابرت؛روان‏سنجی کاربردی،مترجم:حیدر علی هومن،تهران،دانشگاه تهران،1369.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 95)

--------------------------------------------------------------------------------

(به تصویر صفحه مراجعه شود) 12.هومن،حیدر علی؛مقایسهء مدل تک‏پارامتری راش و مدل دوپارامتری،پایان‏نامهء منتشرنشدهء دانشگاه‏ آزاد اسلامی،1373.

13.هومن،حیدر علی؛هوش‏آزمای انفرادی تهران-استنفرد-بینه.فصلنامهء علوم تربیتی دانشگاه تهران، ویژه‏نامهء روان‏سنجی،دورهء جدید،سال یکم،شمارهء 1-4.

14.انصارین،علیرضا؛برآورد خم ویژهء سؤال و توانایی آزمودنی‏ها در مقیاس تهران-استنفرد-بینه بر پایهء مدل دوپارامتری صفت مکنون،پایان‏نامهء منتشرنشدهء دانشگاه آزاد اسلامی،1371.

15.هومن،حیدر علی؛روش تهیهء آزمون هوش،تهران،دانشگاه تهران،1375.

16. Divgi.D.R.(1986).Does the Rasch model really work for multiple choice items? Not if you look closely.Journal of Educational Measurement, 23,283-298. 

17. Hambleton, R.K.. Cook.L.L.(1983).The robustness of item response models and effects of test length and sample size on the precision of ability estimates.In D.J.Weiss(Ed.). New horizons in testing(pp.31-49).New York:Academic Press. 

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 96)

--------------------------------------------------------------------------------

پیوست‏ها

نمودار 1

(به تصویر صفحه مراجعه شود) نمودار 2

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 97)

--------------------------------------------------------------------------------

جدول شمارهء 4-آماره‏ها و پارامترهای سؤال‏های خرده‏آزمون ریاضی برحسب مدل‏های کلاسیک و سؤال-پاسخ (IRT) 

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 98)

--------------------------------------------------------------------------------

پایان مقاله

احاطه بر حوزه ي محتوايي پژوهش به عنوان پيش نياز استفاده از روش هاي اندازه گيري و آماري

با سلام

دوستان زيادي ايميل مي زنند و تماس مي گيرند و در مورد قسمت هاي فني و جزئي مدل هاي آماري و اندازه گيري سوال مي كنند. با توجه به برخورد فراواني كه با اين عزيزان در رشته هاي مختلف داشته ام لازم مي دانم توضيحاتي را ارئه دهم.

لازم است قبل از دست زدن به روش هاي كمي سازي و اعمال آماري مفاهيم آن را فرا بگيريم. متاسفانه خيلي از افراد آمار يا اندازه گيري را به جاي ابزار ديدن هدف مي بينند كه ممكن است سرچشمه ي اين طرز تفكر، تفكر اثبات گرايي بر حوزه ي علم مخصوصا در كشور ما و در نهادهاي دانشگاهي باشد. لازم است قبل از پژوهش مفاهيم و متغييرهاي مورد پژوهش را كاملا شناخت تا هدف و فلسفه و محدوديت هاي آن آشكار شود و چه بسا با توجه به اهدافي كه مورد نظر پژوهشگر است، مسيرهاي روشن تر و قابل دفاع تري وجود داشته باشد. 

گاهي (و البته نه هميشه) داده ها بياني از ويژگي هاي هستي است و سعي در تغيير آنها و برازش دادن آنها با مدلي كه براي شما مفروض است نه  تنها شايسته نيست بلكه شما را از مسير منحرف مي گرداند. يعني سعي در استفاده از يك مدل خاص كه در مقاله و يا پايان نامه اعداد و فرمول ها ظاهر شوند و اهميت كار شما را نشان دهند يك تصور سطحي است كه در ناهشيار دانش پژوهشان وارد شده است. آنچه مهم است سعي در شناخت بيشتر واقعيت است ( و چه بسا اين واقعيت شناخته نشود و يا نتوان آن را تبين كرد و به ديگران انتقال داد) و وظيفه ي انساني پژوهشگر حكم مي كند كه با قواي عقلي خود در اين كشف گام بردارد و بتواند متخصصين حوزه ي مطالعاتي خود را در مورد نتايج بدست آمده مجاب نمايد(هدف روش تحقيق).

مسئله ي ديگري كه از ديد بسياري مغفول مانده است فلسفه و فهم روش هاي اندازه گيري و آمار است به عنوان مثال بيشتر روش هاي برآورد كه مبتني بر احتمالات مي باشند استقلال احتمال رويداد هاي مختلف را مي طلبد كه در حوزه ي عمل نه تنها بررسي نمي شود (و گاهي مواقع از آزمون پذيري خارج مي شود) بلكه صرفا به خروجي نرم افزار توجه مي شود. پس شايسته است قبل از اندازه پذير كردن داده ها از طريق روش ها اندازه گيري و استفاده از اين داده ها به عنوان ورودي روش هاي آماري، نيارمندي ها، جايگاه استفاده و روش شناسي مسير اندازه گيري و روش هاي آماري و مدلسازي را بدانيم.

راههاي رسيدن به شناخت بسيار است و پژوهش علمي يكي از اين راهها است كه به دليل ويژگي هاي خاصي كه دارد استلزامات و نيازمندي هاي خاصي نيز دارد كه هر پژوهشگري لازم است آنها را بشناسد.

و من الله التوفيق

بعد یابی یا تحلیل عامل بر اساس نظریه ی سوال پاسخ

به دلیل محدودیت هایی که بر تحلیل عاملی و روش های بعد سنجی که در حوزه ی آزمون سازی حاکم است باید جایگزین های مناسبی برای آن پیدا شود. محدودیت های روش های عملی بعد یابی بر اساس تحلیل عامل در زمان کنونی را می توان به خطی بودن روش ها و عدم استفاده از کل داده های موجود در حوزه ی آزمون سازی اشاره کرد. در صورتی که از دید روانسنجان استفاده از مدل های متغیر مکنون با سوالات بنیادی روبرو نباشد می توان از روش های سوال پاسخ برای تحلیل ابعاد استفاده کرد. روش های سوال پاسخ علاوه بر این که می توانند بعد یابی کنند می توانند پارامتر سوالات و پارامتر توانایی های افراد در ابعاد مختلف را به صورت همزمان برآورد نمایند بنابراین به نظر بنده آینده ی تحلیل عاملی  را نظریه ی سوال پاسخ رقم خواهد زد و بسیاری از مشکلات بعد یابی کنونی را از میان برخواهد داشت. البته مشخص است که استفاده از مدل های مختلف نظریه ی سوال پاسخ مستلزم پذیرش مفروضات آن و فلسفه حاکم بر منطق آن می باشد. البته برای بسیاری از افراد که اکنون از تحلیل عاملی استفاده می کنند و هیچ چیز در مورد بنیاد منطق و فلسفه ی آن و محدودیت های آن نمی دانند فرقی نمی کند چرا که با گسترش نظریه ی سوال پاسخ در حوزه ی بعد یابی به سرعت یک نرم افزار را فراگرفته و در این حوزه مشغول به بعد یابی و مشاوره به سایر افراد و دانشجویان می شوند و از خطر آنها چیز ی کاسته نخواهد شد  کما این که ممکن است خود را سردمداران این نظریه  بدانند و به سایرین بقولانند.

ضرغامی

[e-mail]

09122263167

اینترنت به عنوان عامل برقراری عدالت در حوزه های آموزشی و پژوهشی

اینترنت به عنوان عامل برقراری عدالت در حوزه های آموزشی و پژوهشی

روزگاری نه چندان دور اساتید همیشه یک راز را با خود حمل می کردند این راز کتابی بود که یک جلد کاغذی دور آن کشیده شده بود تا عنوان آن مشخص نشود و یا دست نوشته هایی بود که در دفتری با استاد حمل می شد و کسی را یارای دست یابی به آن وجود نداشت.

امروزه خوشبختانه با وجود اینترنت و به همت دانشمندان وبزرگان غربی - که بی شک تمام حوزه های علمی را به آنها مدیونیم- بیشتر منابع را می توان از فضای سایبری به آسانی پیدا نمود و استفاده کرد و این یعنی پایان دوره ی انحصارطلبی دانش –و نه علم-. در این عدالت علمی فراگرفتن دانش جستجوی اینترنتی و یادگیری یک زبان بین المللی الزامی و از محدودیت ها محسوب می شود. بنابراین بسیاری از دانشجویان فعال و پرتلاش در دوره ی کنونی دانش فراگرفته شده ی بیشتر از اساتید دارند و از این رو اساتید مجبورند دانشجویان فعال را به طریق دیگر کنترل کنند تا حیثیت علمی آنها با مشکل مواجه نشود. به نظر من بهترین راه که کمترین اساتید از آن استفاده می کنند یادگیری مشارکتی است یعنی این واقعیت را بپذیرند که ایشان نیز باید تلمذ کرده و در کلاس درس دانشجویان خوش غیرتش بنشیند. متاسفانه فرهنگ شکل گرفته در ناهشیار جمعی ما به اساتید و دانشجویان می گوید استاد باید یاد دهد و شاگرد یادبگیرد و بنابراین استاد مجبور به استفاده از روش هایی مانند گرو کشی و ترساندن دانشجویان درمورد نمره و یا استفاده از روش های سفسطه ای در برخورد با مسایل علمی می شوند تا از روش های دیگری قدرت نمایی کنند. البته این مساله در مورد تمام اساتید صادق نیست. بنابراین دانشجویان و پژوهشگران لازم است نگاه خود را نسبت به اساتید و دانشجویان دیگر اصلاح نمایند چرا که فراگیری دانش می تواند از منبع سنتی خود که استاد بود به منابع دیگری مانند دوستشان یا همکلاسی کوشایشان تغیر یابد. این نگاه سبب اصلاح روشمند انتقال دانش و تثبیت جایگاه دانشجو و تلاش علمی بیشتر اساتید خواهد شد. 

البته یادآور می شوم اظهار فضل علمی تان را به بعد از شناخت طرفتان که می تواند استادتان و یا دانشجویان یا مدیران و ... باشد موکول فرمایید زیرا گاهی اوقات نتایج خوش آیندی نخواهد داشت.

تحليل تشخيصي يا تحليل تميز

در اين گزارش ابتدا توضيحات مهمي در مورد تحليل تشخيصي ارائه شده كه مي تواند به عنوان جزوه ي درسي مورد استفاده قرار گيرد. مطالب مربوطه را اينجانب شخصا گردآوري و ترجمه نموده ام. در انتهاي كار كاربردي حرفه اي از اين تكنيك ارائه شده است.

تحليل تشخيصي

این فن آماری یک مدل پیش بین برای عضویت گروهی است و از توابع تشخیصی تشکیل شده که از طریق ترکیب خطی متغییرهای پیش بین به بهترین تمییز بین گروهها می رسد. توابع براساس نمونه ای از اعضا (CASES) تشکیل می شود که عضویت آنها در گروهها از قبل مشخص است. از این توابع می توان برای پیش بینی عضویت گروهی موارد جدیدی استفاده کرد، که عضویت گروهی آنها مشخص نیست. در صورتی که ما مواردی داشته باشیم که عضویت همه ی آنها در گروهها را بدانیم می توانیم به صورت تصادفی تعدادی از آنها را انتخاب کرده و اعتبار توابع بدست آمده را از طریق موارد باقی مانده بررسی کنیم. به تحليل تشخيصي تحليل مميزي نيز گفته مي شود. هدف اصلي تحليل مميزي همانطور كه گفته شد تشخيص تفاوت بين گروهها و پيش بيني احتمال تعلق يك مورد به يك گروه خاص است كه براي اين طبقه بندي از چندين متغيير مستقل كمي استفاده مي كند. تحليل مميزي تكنيك چند متغيره است كه با جدا كردن مجموعه هاي متمايز مشاهده ها و با تخصيص مشاهده هاي جديد به دسته هاي از پيش تعريف شده سر و كار دارند. مسأله ي آماري در مورد به وجود آوردن يك قانون (تابع تشخيص) بر مبناي اندازه هاي حاصل از افراد مي باشد. با استفاده از اين قانون مي توان افراد جديد را كه معلوم نيست از كدام جمعيت هستند، به يكي از جمعيتها منتسب كرد. از معروف ترين توابع مورد استفاده در تحليل مميزي ميتوان به تابع مميز فيشر اشاره كرد.

مفروضات:

1.       موارد باید مستقل از یکدیگر باشند

2.       متغییرهای پیش بینی کننده باید دارای توزیع نرمال چند متغییری باشند و ماتریس واریانس- کواریانس بین گروهی باید در بین گروهها برابر باشد.

3.       موارد باید مانع الجمع باشند یعنی یک مورد باید فقط به یک گروه تعلق داشته باشد و در ضمن گروهها جامع باشند.

4.       اگر گروهها طبقات باشند این روش خیلی مناست است تما در صورتی که گروهها بر اساس نمرات با مقیاس فاصله ای یا نسبتی باشند مسلمن رگرسیون اطلاعات بیشتر در اختیار فرد می گذارد. 

اگر هدف ما بررسی معناداری تفاوت بین گروهها باشد می توان از:

1.       مانووا

2.       روش های جایگشتی (تبدیلی) چند پاسخی

3.       تحلیل تشابهات گروهها

4.       آزمون منتل

استفاده می شود. اگر بخواهیم ببینیم که گروهها چگونه از یکدیگر متمایز می شوند یعنی چه متغییرهایی بهترین تمایز را بین گروهها دارند می توان از:

1.       تحلیل تشخیصی 

2.       درختان رگرسیونی و تحلیل طبقه ای 

3.       رگرسیون لجستیک

4.       تحلیل گونه های نشانگر 

استفاده کرد. 

تحلیل تشخیصی یک تکنیک آماری است که به پژوهشگر این امکان را می دهد تا تفاوت های بین دو گروه یا بیشتر از دو گروه را برحسب چند متغییر به صورت همزمان مورد مطالعه قرار دهد. در این روش چند متغییر اسمی با چند متغییر فاصله ای مرتبط می شود و از لحاظ فنی در واقع بسط یافته ی تحلیل واریانس چند متغییری است. در حوزه ی علوم انسانی به این تکنیک نیاز است. در جایگرینی کارمندان، آزمون های روانشناختی کودکان، تاثیرات درمان های پزشکی، تفاوت های اقتصادی بین مناطق مختلف جغرافیایی، پیش بینی رفتار رای دهندگان و خیلی زمینه های دیگر.

چه زمان هایی می توان از تحلیل تشخیصی استفاده کرد؟ در این تحلیل تمرکز روی داده های مربوط به موارد است که این موارد می توانند انسان ها، حیوانات، وضعیت اقتصادی در زمان های مختلف  و خیلی موارد دیگر باشد. گروهها باید طوری تعریف شوند که هر مورد فقط و فقط به یک گروه تعلق داشته باشد. زمان هایی که نمی توان عضویت موارد در گروهها را نمی توان تشخیص داد باید این موارد از تحلیل کنار گذاشته شوند تا به نتایج خطا منجر نشود. این موارد بعد از رسیدن به معادلات تشخیصی می توان عضویت گروهی شان را مشخص کرد.  

تفسیر فضایی از تحلیل تشخیصی

اگر متغییرهای پیش بین را که گروهها بر اساس آنها متمایز می شوند را به عنوان محورهای یک فضای P بعدی در نظر بگیریم هر مورد در این فضا دارای یک نقطه خواهد بود. بنابراین گروهها در این فضا از چندین نقطه ی کنار هم تشکیل می شود. اگر گروهها با هم نقاط اشتراکی داشته باشند در این صورت دیگر گروه ها یگانه نخواهند بود. به منظور خلاصه کردن نقاط در یک گروه باید مرکزیت هر گروه را پیدا کرد. نقطه ی مرکزی یا همان مرکز ثقل در مختصات هندسى نقطه اى است که مختصات ان ميانگين حسابى مختصات همه نقاط ان شکل است. چون هر یک از این نقاط معرف هر گروه می باشند می توان با مطالعه ی این نقاط متوجه شد که گروهها چگونه از یکدیگر متمایز می شوند. زمانی که تعداد متغییرها زیاد است ممکن است اطلاعات خیلی پیچیده و غیر قابل فهم شوند. 

محدودیت های  تحلیل تشخیصی

1.       تحلیل تشخیصی به نقاط پراکنده حساس است.

2.       ملاحظات مربوط به حجم نمونه.

الف) حداقل باید موارد 2 تا بیشتر از متغییرها باشند.

ب) در هر گروه حداقل باید دو مورد باشد.

ج) در هر گروه باید تعداد نمونه ها به اندازه ی کافی باشد تا میانگین ها و انحرافات به طور مشخصی برآورد شوند. بر اساس یک قانون سر انگشتی باید n بزرگتر مساوی 3*p باشد.

روش های حجم نمونه

الف) نمونه ی زنجیره ای تا زمانی که برآورد پارامترهای میانگین و واریانس ثابت شود.

ب) این ثبات می تواند از طریق روش های بازنمونه گیری مورد آزمایش قرار گیرد.

ج) به منظور کاهش متغییر ها می توان از طریق روش گام به گام استفاده کرد.

د) متغییر ها را به دو یا چند گروه مرتبط تقسیم کرده و در هر گروه یک تحلیل تشخیصی اجرا کنید.

ه) یافته ها را با دقت تفسیر کنید

تحلیل تشخیصی برای طبقه بندی پاسخگویان بر اساس مقادیر یک متغیر وابسته دو یا چند وجهی به کار می رود. در واقع زمانی که متغیر پاسخ کیفی و متغیرهای مستقل کمی باشند از این تحلیل استفاده می کنیم. در این تحلیل پاسخگویان بر حسب مقداری که بدست می آورند، در طبقات مختلف تفکیک می شوند. 

تحلیل تشخیصی روشی است که متغیرهای مستقل را برای ایجاد یک متغیر جدید ترکیب می کند که  هر یک از پاسخگویان برای آن مقداری بدست می آورند. در واقع تحلیل تشخیصی شبیه یک رگرسیون خطی چندمتغیره است با این تفاوت که در رگرسیون خطی چندمتغیره، متغیر پاسخ در سطح فاصله ای/نسبی است، اما در تحلیل تشخیصی مقیاس متغیر وابسته دو یا چندوجهی است. 

تحلیل تشخیصی را می توان برای چندین هدف مورد استفاده قرار داد که مهمترین آنها به شرح زیر است:

1-    طبقه بندی پاسخگویان به چندین گروه 

2-    بررسی اختلاف های میانگین متغیر مستقل بین گروههایی که بر اساس متغیر وابسته تشکیل می شوند.

3-    تعیین درصدی از واریانس متغیر وابسته که توسط متغیرهای مستقل تبیین شده اند.

4-    ارزیابی اهمیت نسبی متغیرهای مستقل در طبقه بندی متغیر وابسته 

به منظور تحلیل تشخیصی لازم است که یک سری از پیش فرضها رعایت شود، بر این اساس، پیش فرضهای تحلیل تشخیصی به صورت زیر است

1-    متغیر وابسته یک متغیر اسمی دو وجهی (یا چند وجهی) است.

2-    تمامی پاسخگویان (موارد) باید از یکدیگر  مستقل باشند. بنابراین نمی توان داده های مرتبط استفاده کرد.

3-    حداقل باید دو پاسخگو برای هرگروه وجود داشته باشد.

4-    حداکثر تعداد متغیر مستقل در مدل باید برابر با n-2 باشد.

5-    خطاها به طور تصادفی توزیع شده باشند.

6-     نداشتن همخطی: اگر یکی از متغیرهای مستقل همبستگی بالایی با متغیرهای دیگر داشته باشد و یا اینکه یکی از متغیرهای مستقل تابع متغیرهای دیگر باشد، همخطی بوجود می آید. 

در تحلیل  تشخیصی یک تابع تشخیصی وجود دارد که به ریشه کانونی معروف است و ترکیب خطی متغیرهای مستقل استاندارد شده را نشان می دهد. در واقع تابع تشخیص بر اساس مرکز ثقل گروهها ایجاد می شود. تعداد توابع تشخیص عبارت است از:

min(groups-1, predictors).

 در رابطه بالا، groups همان تعداد حالتهای متغیر پاسخ و predictors تعداد متغیرهای تبیینی است.

رگرسيون لوژستيك (لوجستيك)

رگرسيون لوژستيك (لوجستيك)

زماني كه متغيير وابسته ي ما دو وجهي است و مي خواهيم از طريق تركيبي از متغييرهاي پيش بين دست به پيش بيني بزنيم بايد از رگرسيون لوجستيك استفاده كنيم. چند مثال از كاربردهاي رگرسيون لوژستيك در زير ارائه مي گردد.

1. در فرايند همه گير شناسي ما مي خواهيم ببينيم آيا يك فرد بيمار است يا خير. اگر به عنوان مثال بيماري مورد نظر بيماري قلبي باشد پيش بيني كننده ها عبارتند از سن، وزن، فشار خون سيستوليك، تعداد سيگارهاي كشيده شده و سطح كلسترول.

2. در بازاريابي ممكن است بخواهيم بدانيم آيا افراد يك ماشين جديدي را مي خرند يا خير. در اينجا متغييرهايي مانند درآمد سالانه، مقدار پول رهن، تعداد وابسته ها، متغيرهاي پيش بين مي باشند. 

3. در تعليم و تربيت فرض كنيد مي خواهيم بدانيم يك فرد در امتحان نمره مي آورد يا خير.

4. در روانشناسي مي خواهيم بدانيم آيا فرد يك تكليف را انجام مي دهد يا خير.

در تمام موارد گفته شده متغيير وابسته يك متغيير دو حالتي است كه دو ارزش دارد. زماني كه متغيير وابسته دو حالتي است مسايل خاصي مطرح مي شود.

1. خطا داراي توزيع نرمال نيست.

2. واريانس خطا ثابت نيست.

3. محدوديت هاي زيادي در تابع پاسخ وجود دارد.

مشكل سوم مطرح شده مشكل جدي است. مي توان از روش حداقل مجذورات وزني براي حل مشكل مربوط به واريانس هاي نابرابر خطا استفاده نمود. بعلاوه زماني كه حجم نمونه بالا باشد مي توان روش حداقل مجذورات برآوردگرهايي را ارائه مي دهد كه به طور مجانبي و تحت موقعيت هاي نسبتا عمومي نرمال مي باشند.

ما در رگرسيون لوژستيك به طور مستقيم احتمال وقوع يك رخداد را محاسبه  مي كنيم. چرا كه فقط دو  حالت ممكن براي متغيير وابسته ي ما وجود دارد. اين احتمال براي زماني كه چند متغيير مستقل وجود دارد به صورت زير محاسبه مي شود:

 

كه در آن z تركيب خطي زير است:

دو مساله ي مهم كه بايد در ارتباط با رگرسيون لوجستيك در نظر داشته باشيم عبارتند از:

1. رابطه ي بين پيش بيني كننده ها و متغيير وابسته غير خطي است.

2. ضرايب رگرسيوني از طريق روش ماكزيمم درستنمايي برآورد مي شود.

رگرسيون لوژستيك از لحاظ محاسبات آماري شبيه رگرسيون چند گانه است اما از لحاظ كاركرد مانند تحليل تشخيصي مي باشد. در اين روش عضويت گروهي بر اساس مجموعه اي از متغييرهاي پيش بين انجام مي شود دقيقا مانند تحليل تشخيصي. مزيت عمده اي كه تحليل لوجستيك نسبت به تحليل تشخيصي دارد اين است كه در اين روش با انواع متغييرها به كار مي رود و بنابراين بسياري از مفروضات در مورد داده ها را به كار ندارد. در حقيقت آنچه در رگرسيون لوژستيك پيش بيني مي شود يك احتمال است كه ارزش آن بين 0 تا 1 در تغيير است. 

ضرايب رگرسيوني مربوط به معادله ي رگرسيون لجستيك اطلاعاتي را راجع به شانس هر مورد خاص براي تعلق به گروه صفر يا يك ارائه مي دهد. شانس به صورت احتمال موفقيت در برابر شكست تعريف مي شود. ولي بدليل ناقرينگي و امكان وجود مقادير بي نهايت براي آن تبديل به لگاريتم شانس مي شود. هر يك از وزن ها را مي توان از طريق مقدار خي دو كه به آماره ي والد مشهور است به لحاظ معناداري آزمود. لگاريتم شانس، شانسي را كه يك متغيير به طور موفقيت آميزي عضويت گروهي را براي هر مورد معين پيش بيني مي كند را نشان مي دهد. 

به طور كلي در روش رگرسيون لجستك رابطه ي بين احتمال تعلق به گروه 1 و تركيب خطي متغييرهاي پيش بين بر اساس توزيع سيگمودال تعريف مي شود.

 

 براي دستيابي به معادله ي رگرسيوني و قدرت پيش بيني بايد به نحوي بتوان رابطه اي بين متغييرهاي پيش بين و وابسته تعريف نمود. براي حل اين مشكل از نسبت احتمال تعلق به گروه يك به احتمال تعلق به گروه صفر استفاده مي شود. به اين نسبت شانس گويند. به خاطر مشكلات شانس از لگاريتم شانس استفاده مي شود. لگاريتم شانس با متغييرهاي پيش بيني كننده ارتباط خطي دارد. بنابراين ضرايب بدست آمده براي آن بايد بر اساس رابطه ي خطي كه با لگاريتم شانس دارند تفسير گردند. بنابراين اگر بخواهيم تفسير را بر اساس احتمال تعلق به گروهها انجام دهيم بايد لگاريتم شانس را به شانس و شانس را به اجزاي زير بنايي آن كه احتمال تعلق است تبديل نماييم. آماره ي والد كه از توزيع خي دو پيروي مي كند نيز براي بررسي معناداري ضرايب استفاده مي شود. از آزمون هوسمر و لمشو نيز براي بررسي تطابق داده ها با مدل استفاده مي شود معنادار نبودن اين آزمون كه در واقع نوعي خي دو است به معناي عدم تفاوت داده ها با مدل يعني برازش داده با مدل است. 

رگرسيون چند متغييري

در اين رگرسيون هدف اين است كه از طريق مجموعه اي از متغييرهاي پيش بين به پيش بيني چند متغيير وابسته پرداخته  شود در واقع اتفاقي كه در رگرسيون كانوني مي افتد. 

پارادايم هاي پژوهش

پارادايم هاي پژوهش

ديدگاه هاي زير بنايي معرفت شناسي

در پژوهش هاي علوم انساني به طور اعم، و پژوهش هاي علوم رفتاري به طور اخص، انتخاب رويكرد پژوهش براي پي بردن به واقعيت بر پايه ديدگاه فلسفي استوار است. زيرا پژوهشگران پاسخ سوال هاي زير بنايي از جمله اين كه ماهيت واقعيت چيست، ماهيت شناخت چيست و چگونه اين شناخت بدست مي آيد را به طور ضمني مفروض مي پندارند. به تعبير برخي صاحب نظران نظير دنيز و لينكلن پژوهشگر با انتخاب طرح پژوهش به طور ضمني چهار چوب نظري  فلسفي تحقيق، مهارت هاي پژوهشي مورد نياز و ساير پيش فرض هاي پژوهش را آشكار مي كند. 

ديدگاه هاي فلسفي زير بنايي معرفت شناسي را مي توان پارادايم هاي تحقيق ناميد. پارادايم يا چهار  چوب مرجع يا الگوي مفهومي مشتمل است بر مفروضات كلي نظري و مفاهيم و روش ها و فنون كاربرد آنها كه اعضاي جامعه علمي خاص آنها را مي پذيرند و طبق آن رفتار مي كنند. پارادايم ها سازه هاي انساني اند و چون از ابداعات ذهن انسان حاصل مي شوند در معرض خطاي انساني قرار دارند. هيچ سازه ذهني غير قابل مباحثه و اعتراض و انتقاد نيست و حمايت و طرفداري از هر پارادايم بايد بر قابليت متقاعد سازي و كار آمدي آنها در پاسخ به سوالات طرح شده درباره ي پديده ها باشد تا اين كه به بحث درباره جايگاه آنها پرداخته شود. پارادايم به منزله نظام پايه اعتقادي نيز مطرح شده است. اين نظام اعتقادي بر سه دسته فرضيات اساسي بنا مي شود. الف) فرضيات هستي شناختي ب) فرضيات معرفت شناختي و ج) فرضيات روش شناختي.

بنابراين بر هر پژوهشگر در هر حوزه اي از علم كه به مطالعات بنيادي و يا كاربردي علاقمند است لازم است پارادايم هاي پژوهش خود را بشناسد و اين مستلزم آشنايي با فلسفه ي علم است كه گسترده ي آن از اصول فلسفه و روش رئاليسم علامه طباطبايي تا منطق اكتشاف علمي پوپر كشيده شده است.

ضرغامي 

[e-mail]

آیا بهتر است در کلاس های کنکور موسسات مختلف شرکت کنیم یا مدرس و معلم خصوصی بگیریم؟

یکی از سوااتی که بیشتر دانشجویانی که قصد شرکت در آزمون های دکتری و ارشد را دارند از من می پرسند این است که آیا بهتر است در کلاس های کنکور شرکت کنیم یا معلم خصوصی برای درسمان بگیریم؟ و این که کدام موسسات کنکوری بهتر اند؟

پاسخ سوال دوم این است که من واقعا هرگز نه تجربه ی شرکت در هیچ کلاسی را داشته ام و نه در هیچ موسسه ای تدریس کرده ام ولی با این وجود در تمام آزمون های ورودی دوره های تکمیلی رتبه ی اول را کسب کرده ام. 

باید خاطر نشان کرد که سبک یادگیری افراد متفاوت است بعضی افراد حتما باید محرک بیرونی باعث انگیزه و تلاش آنها شود و در کنار معلم بهتر می آموزند اما بعضی دیگر بهتر است تنها درس بخوانند. البته بنده هرگز منکر معلم خوب نمی شوم و به نظرم معلم خوب در حوزه های آمار و اندازه گیری و روش تحقیق معلمی است که فلسفه ی هر کدام از موارد بالا و ماهیت فرمول های مختلف را بشناسد و بتواند به بهترین وجه به دانش آموز منتقل نماید.

اما در مورد این که معلم خصوصی بهتر است یا موسسات کنکوری به دلایل زیر معتقدم در صورتی که یک دانشجو یا دانش آموز بتواند معلم مناسبی را که بتواند مطابق سبک یادگیری وی به او تدریس نماید پیدا کند داشتن معلم به صورت خصوصی بهتر است البته تنها محدودیت آن ممکن است مبلغ بالاتر ساعات تدریس باشد که برای رفع آن می توان دو یا سه نفر از دوستان نزدیک که مایل هستید کنار هم درس بخوانید (البته این کار موثر نیز می باشد) با یکدیگر هزینه را تقبل فرمایید که به اندازه ی هزینه موسسات مختلف و گاهی حتی کمتر می شود. اما  دلایل بهتر بودن معلم خصوصی.

1. صرفه جویی در وقت  شما نیازی نیست آماده شده و به موسسه بروید و دغدغه ی دیر شدن یا زود رفتن و از دست دادن وقت در ترافیک را داشته باشید. در ضمن این که امنیت بیشتری هم دارید و در منزل خود و در کنار خانواده خود می باشید

2. زمانی که معلم خصوصی برای دروستان می گیرید معلم احساس مسولیت بیشتری می کند اما زمانی که به یک موسسه می روید معلم تنها موظف است زمان خاصی را در کلاس باشد 

3. می توانید در صورتی که سوال یا راهنمایی بخواهید به معلمتان زنگ زده و مشورت نمایید اما معلم موسسه به دلیل تعداد بالای دانشجویان از عهده ی این کار بر نمی آید

4. ارتباط علمی با معلم خصوصی می تواند در دوره های بالاتر و بعد از قبولی همچنان ادامه یابد اما این ارتباط برای معلم موسسه امکان پذیر نیست

5. معلم تمام انرزی و وقت خود را صرفا با شما تقسیم می کند و نه با 30 یا 40 نفر دیگر

6. انتقال تجارب در یک محیط خصوصی صادقانه تر صورت می پذیرد.

7. دریافت سوالات و غیره از طریق ایمیل برای یک کلاس خصوصی امکان پذیر است.

8. قابلیت تغیر ساعات کلاس خصوصی با هماهنگی معلم و دانشجو امکان پذیر است اما این امکان برای یک کلاس وجود ندارد و غیبت به معنی از دست دادن شرکت در کلاس است

9. امکان ضبط صدا و تصویر و دست نوشته های معلم خصوصی به راحتی برای دانشجو وجود دارد اما در یک کلاس موسسه مشکلات خاص خود همیشه وجود دارد

10. در یک کلاس موسسه ممکن است افرادی پیدا شوند که وقت شما را با سوالاتی که مورد نظر شما نیست بگیرند اما در یک کلاس خصصوصی تمرکز تنها روی شما و پیشرفت شما می باشد.

11. امکان انجام کارهایی مانند اقدام برای پروژه ی علمی و یا نوشتن مقاله با معلم خصوصی بیشتر است تا با مدرسین موسسات مختلف.

12. از لحاظ هزینه نیز اگر تعداد افراد دو یا سه نفر باشند با موسسه تفاوتی ندارد.

13. راحتی در منزل شخصی فرد بیشتر از کلاس است و می تواند راحت تر در کلاسی که متعلق به اوست شرکت نماید

14. اختلاف سلیقه در مورد مواد آموزشی در کلاس خصوصی وجود ندارد.

15. جهت دهی به معلم خصوصی در زمینه هایی که دانشجو بیشتر مشکل دارد آسان تر است تا جهت دهی به معلم موسسه. کسی که در موسسه تدریس می کند یک طرح تدریس دارد که بر اساس آن تدریس می کند اما تدریس در کلاس خصوصی بر اساس طرح دانشجو پیش می رود.

16. امکان تدریس از روی لپ تاپ یا کامپیوتر در کلاس خصوصی و کار با نرم افزار وجود دارد. این امکان در موسسات مختلف وابسته به امکانات آموزشی آنها می باشد.

17. در تمام ساعاتی از شبانه روز  و در هر مکانی که معلم و دانشجو توافق داشته باشند می توان کلاس را بر گزار کرد.

18. در اکثر مواقع نرخ کلاس های خصوصی توافقی است اما نرخ کلاس های موسسه ثابت است.

19. به دلیل این که بیشتر پولی را که موسسه پرداخت می کند را صاحبان موسسه بر می دارند شوق معلم برای تدریس بر اساس انگیزه های مادی بسیار کمتر از کلاس های خصوصی است. در کلاس های خصوصی هزینه تنها و مستقیم به دست معلم می رسد.

20. به دلیل وجود افکار منفی در یک کلاس متراکم و اخبار و گفتگوهای ضد و نقیض امکان افت روحیه  و سردرگمی و اتلاف وقت برای دانشجو بالا است.

21. حاشیه ی کلاس موسسات بسیار بیشتر از متن است. بعضی از دانشجویان حاضر در کلاس های درس انگیزه هایی بجز قبولی در امتحان ورودی دارند. 

22. در صورتی که مشکلی بین مدرس موسسه و مسولین آن پیش آید امکان تاثیر گذاری ان روی کلاس درس وجود دارد.

موارد بسیار دیگری نیز وجود دارد. البته برای دریافت صحت و سقم این دلایل باید یا خود در کلاس موسسات شرکت کرده باشید و یا نظر افرادی را که شرکت کرده اند در مورد تک تک این دلایل جویا شوید و سپس تصمیم گیری نمایید.

[e-mail]

zargham100(skype

09122263167

آي دی مربوط به اسکایپ

به منظور ارتباط با دوستان علمی و تبادل نظرات علمی در حوزه های مورد علاقه ی مشترک می توانید با نصب رایگان برنامه ی اسکایپ به آی دی اینجانب اضافه شوید

متشکر و سپاسگزارم

آي دی اسکایپ:

Zargham100

با سرچ این آي دی و ارسال فرم درخواست با یکدیگر در تبادل اطلاعات علمی سهیم شویم

ممنونم

روان شناسي سنجش و اندازه گيري

در تعريف اندازه‌ گيري گفته مي‌شود فرآيندي كه تعيين مي‌كند يك شخص يا يك شي چه مقدار از يك ويژگي برخوردار است و سنجش را نوعي اندازه‌گيري مي‌دانند كه در آن از آزمون و وسائل ديگري استفاده مي‌شود. بنابراين تعريف تعيين ويژگيهاي مورد سنجش ، فرآيند اجراي سنجش و بررسي فرآورده‌ها سه بخش مهم سنجش و اندازه‌گيري به شمار مي‌روند. بر اين اساس سنجش و اندازه گيري را در سه بخش عمده مرحله طراحي ، مرحله اجرا و مرحله بررسي فرآورده‌ها مي‌توان خلاصه كرد.

مرحله طراحي سنجش و اصول مربوط به آن

مرحله طراحي با سوالهايي از اين نوع سروكار دارد: چه كاري انجام خواهيم داد، و شامل تصميم‌هايي است درباره فعاليتهايي كه قرار است انجام گيرند. بطور ويژه در اين مرحله اقدامات زير صورت مي‌پذيرند. تحليل موقعيت ، تعيين و توصيف هدفها ، توصيف پيش نيازها ، انتخاب يا توليد وسايل و ابزارهاي مورد نياز ، تدارك برنامه مورد نياز.

به منظور تحليل موقعيت و يا شناخت پيش نيازها ممكن است به راهبردهايي دست زد كه شرائط موجود را بهتر و مناسب‌تر توصيف كند تا بر آن اساس بتوان تصميم‌هاي بعدي را دقيقتر و مناسبتر اتخاذ كرد، و تحليل موقعيت كمك خواهد كرد تا امكانات و شرائط موجود شناسايي شده و بر آن اساس گامهاي بعدي مثلا تهيه ابزار سنجش با واقع بيني صورت گيرد.

تعيين اهداف: سوالاتي از قبيل منظور از اجراي سنجش چيست؟ چگونه نتايجي مورد انتظار است؟ و ... اهداف كلي و جزئي سنجش را تعيين مي‌كنند. تعيين اهداف داراي اهميت زيادي است و به ويژه براي انتخاب و توليد ابزار سنجش بسيار مهم است.

انتخاب و توليد ابزار اندازه گيري: غالبا براي جمع آوري اطلاعات ضروري وسايل يا ابزارهايي مورد نيازند. در صورت موجود بودن وسايل بايد به بررسي و انتخاب مناسبترين آنها اقدام كرد. اگر وسايل مورد نياز موجود نباشند آنگاه بايد آنها را تهيه كرد. تهيه و توليد اين وسايل به دقت ، تخصص و صلاحيت نياز دارد. در هر حال نوع ابزار براي توليد و چه براي انتخاب از ميان ابزارهاي موجود بايد روشن باشد.

نوع ابزار مورد استفاده ممكن است يك آزمون باشد يا روشهاي ديگري چون مصاحبه ، مشاهده بر اين اساس استفاده از آزمون ، مصاحبه ، مشاهده سر ابزار اساسي براي جمع آوري اطلاعات در سنجش و اندازه گيري هستند. استفاده از ابزارهاي داراي روايي پاياني بسيار ضروريست. تعيين رواي با توجه به نوع روايي مورد نظر مثلا روايي محتوايي روايي صوري ، روايي ملاكي ، روايي پيش بيني و ... صورت مي‌گيرد. براي تعيين پاياني نيز از روشهاي بازآزمايي ، تنصيف ، فرمهاي موازي و يا روشهاي آماري مثل آلفاي كروبناخ و ... استفاده مي‌شود.

مرحله اجراي سنجش و اصول مربوط به آن

شرايط اجراي سنجش بستگي به اهداف سنجش دارد كه در مرحله طراحي مشخص مي‌شوند. هر چند ممكن است برخي اهداف نيازي به شرايط و موقعيت مشخص نداشته باشند. مثلا در محل كار فرد آزمودني اجرا شوند، با اين حال رعايت نكاتي كه پاسخگويي و ارائه اطلاعات مفيدتر را ميسر مي‌سازد ضروري است. بطور كلي شرايط اجراي سنجش بايد به گونه‌اي باشد كه از هر لحاظ آسايش جسمي و فكري افراد مورد سنجش را تامين نمايد. اين نكته در رابطه با آزمون شوندگان خردسال با دقت بيشتري رعايت مي‌شود.

علاوه بر شرايط فيزيكي مثل نور ، صوت ، سرما و گرما و ... شرايط رواني افراد مورد سنجش نيز بر عملكرد آنان تاثير دارد. مهمترين اين عوامل اضطراب است كه با اتخاذ تدابيري در مرحله طراحي و اجراي آنها مرحله سنجش بايد، به حداقل برسند. بطور كلي در اين مرحله با سوالاتي از قبيل سروكار داريم كه چگونه آن را انجام مي‌دهيم. روشن است پاسخگويي به اين سوال جوانب مختلف فيزيكي ، زماني و ... را در بر مي‌گيرد. 

مرحله بررسي فرآورده‌ها و اصول مربوط به آن

بعد از تهيه و اجراي فرآيند سنجش براي تفسير و معني دادن به نتايج و مورد استفاده قرار دادن آنها معلوم لازم است كه درباره اطلاعات جمع آوري شده اقداماتي انجام دهيم. در اين مرحله عمدتا نياز به استفاده از روشهاي آماري لازم مي‌شود. بر اين اساس آشنايي با اين روشها و استفاده مناسب و درست از آنها از اصول اساسي سنجش به شمار مي‌رود.

آشنايي با مقياسها شامل مقياس اسمي ، نسبي ، ترتيبي و فاصله‌اي و كاربرد آنها.

آشنايي با آمار توصيفي شامل تعريف متغير ، فراواني ، توزيع فراواني ، نمودارها ، شاخصهاي گزينش مركزي شامل ميانه ، ميانگين ، نماد شاخصهاي پراكندگي شامل دامنه تغيير ، واريانس و انحراف معيار و ... .

آشنايي با آمار استنباطي شامل آشنايي با روشهاي همبستگي ، تحليل واريانس ، في دو ، آزمون تي و ... .

كاربرد سنجش در روان شناسي

اصولا فرآيند سنجش و اندازه ‌گيري اهميت ويژه‌اي در حوزه‌هاي مختلف روان شناسي داراست. شايد بتوان گفت روانشناسي تربيتي از حوزه‌هايي است كه سنجش و اندازه گيري نقشي اساسي ايفا مي‌كند. روان شناسي تربيتي به بررسي اصول سنجش و اندازه‌گيري در زمينه آموزش و پرورش مي‌پردازد. شناسائي اين اصول و كاربرد دقيق آن از مراحل سه گانه اساسي فرآيند آموزش و تدريس به شمار مي‌رود. سه مرحله آموزش كلاسي عبارت است از مراحل پيش از آموزش ، حين آموزش و پس از آموزش.

بخش عمده مرحله پس از آموزش و بخشهايي از مراحل اول و دوم به فرآيند سنجش اختصاصي مي‌يابد. با استفاده از اين فرآيند و با كاربرد اصول آن، معلم يا روان شناسي تربيتي به بررسي رفتارهاي ورودي آغازين براي شروع آموزش ، تغييرات رفتاري در حين آموزش كه حاكي از وجود يادگيري است و نتايج حاصل از يادگيري و ارزشيابي اثر بخشي يادگيري مي‌پردازد. روان شناسان باليني و ساير حوزه‌ها نيز براي سنجش علائم باليني ، ويژگيهاي شخصيتي ، تغييرات رشدي ، تفاوتهاي فردي اصول سنجش را مورد استفاده قرار مي‌دهند.

مقیاس بلوغ ایمان - مقیاس یازدهم

مقیاس بلوغ ایمان - مقیاس یازدهم 
Faith Maturity scale 
هریک از این عبارات چقدر برای شما درست است؟ برای هریک تنها یک پاسخ را علامت بزنید. تا جایی که می توانید صادق باشید، توصیف کنید که چقدر واقعا هرگویه برای شما درست است و چقدر از آن درست نیست که شما دوست دارید باشد. از بین این پاسخ ها یکی را انتخاب کنید: هیچگاه، درست، به ندرت درست، یکبار درست در یک زمان، گاهی درست، اغلب درست، تقریبا همیشه درست، همیشه درست. 
1. من نگرانم که کشور ما به حد کافی به فقرا کمک نمی کند. 
2. من می دانم که عیسی مسیح پسر خداست که بر روی صلیب مرد و دوباره زنده خواهد شد. 
3. ایمانم نسبت به این که روزانه چطور فکر می کنم و عمل می کنم، شکل می گیرد. 
4. من به دیگران در سوالات و ابهام های دینی شان کمک می کنم. 
5. من تمایل به انتقاد از دیگران دارم. 
6. من وقت آزادم را در کمک به افراد مشکل دار یا نیازمند می گذارم. 
7. ایمانم به من کمک می کند درست را از غلط تشخیص دهم. 
8. من کارهایی راکه به حفط محیط کمک می کند، انجام می دهم. 
9. من وقتم را به خواندن و مطالعه کتاب مقدس اختصاص می دهم. 
10. من وقت کمی برای با خود بودن دارم. 
11. من هر روز شواهدی دال بر فعال بودن خدا در جهان می بینم. 
12. من خیلی خوب از سلامت جسمی ام مراقبت می کنم. 
13. من سعی در تحقق عدالت اجتماعی دارم. 
14. من به دنبال فرصت هایی برای کمک به رشد معنوی خودم هستم. 
15. من برای عبادت و مراقبه وقت می گذارم. 
16. من برای تحقق صلح جهانی فعالیت می کنم. 
17. من افرادی را که عقاید دینی متفاوت از من دارند، می پذیرم. 
18. من درک عمیقی از مسئولیت پذیری جهت کاهش درد و رنج در جهان دارم. 
19. هرچه از سن من می گذرد، درکم از خدا تغییر می کند. 
20. من احساس می کنم در همه مسئولیت ها و تعهداتی که دارم غرق شده ام. 
21. من سهم عمده ای از زمان و پول را به [ برای] کمک؛ به افراد دیگر اختصاص می دهم. 
22. من در مورد برابری زنان و اقلیت ها سخنرانی می کنم [ حرف می زنم]. 
23. من حضور خدا را در روابطم با دیگران احساس می کنم. 
24. زندگیم پر از هدف و معنی شده است. 
25. من درک نمی کنم چگونه فرد عاشق خداوند می تواند درد و رنج بسیار زیاد را در جهان بپذیرد. 
26. من معتقدم که برای ذخیره آخرت باید از قوانین و فرامین خداوند اطاعت کنم. 
27. من مطمئنم که می توانم بر هر مشکل یا بحرانی غلبه کنم و مهم نیست که چقدر جدی باشد. 
28. من درباره کاهش فقر در ایالات متحده و سراسر جهان بسیار نگرانم. 
29. من سعی می کنم ایمانم را در مسائل سیاسی اجتماعی به کار برم. 
30. زندگیم با عیسی مسیح گره خورده است. 
31. من با افراد دیگر درباره ایمانم صحبت می کنم. 
32. زندگی ام سراسر استرس و نگرانی است. 
33. من برای نشان دادن عشقم به افرادی که ملاقات می کنم، از روشم [عقایدم] صرف نظر می کنم. 
34. من واقعا احساس می کنم که خدا مرا راهنمایی می کند. 
35. من نمی خواهم کلیساهای این ملت در امور سیاسی دخالت داشته باشند. 
36. من دوست دارم با دیگران عبادت کنم و دعا بخوانم. 
37. من فکر می کنم مسیحیان در زمینه تجارت باید درک و هماهنگی بین المللی داشته باشند. 
38. من به طور معنوی تحت تاثیر زیبایی آفرینش خدا قرار گرفته ام. 
39. آیا شما متعلق به یک فرقه دینی هستید؟ 
بلی .... خیر .... 
40. اگر پاسخ شما به سوال قبلی "بلی" است، شما متعلق به کدام فرقه هستید؟ 
انجمن های خداوند ... کلیسای مسیح... حواریون مسیح ... ارتدوکس شرق ... پیرو کلیسای اسقفی ... مقدسین امروزی (فرقه مورمن) ... کلیسای لوتران- الکا ... شورای کلیسای میسوری لوتران ... کلیسای کشیشی (ایالات متحده آمریکا) ... جامعه دینی دوستان (فزقه کواکر) ... کاتوبیک رومی ... باپتیست جنوبی ... متدیست متحد ... سایر ( لطفا عنوان فرقه را ذکر کنید) : 
41. اگر شما عضو کلیسای مسیحی هستید، کدام اصطلاح زیر بهتر نقش اصلی شما را در کلیسا تعریف می کند؟ 
پیشوای روحانی (مرد روحانی ) ... هماهنگ کننده آموزش مسیحی ... معلم ... عضو کلیسا ... سایر 
42. جنس ؟ 
مرد ... زن ... 
43. نژاد/ قومیت؟ 
آمریکایی اروپایی ( سفید) ... آمریکایی آفریقایی ... اسپانیایی ... آمریکایی آسیایی ... امریکایی بومی ... سایر( لطفا مشخص کنید) 
44. شما طبقه اجتماعی خود را چگونه مشخص می کنید؟ فقیر طبقه کارگر طبقه متوسط طبقه متوسط رو به بالا طبقه بالا 
45. آیا زبان بومی شما انگلیسی است؟ بلی ... خیر ... 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 
نظر پایگاه روان سنجی : 
عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 
عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 
پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد عمودی و بعد افقی نگرش دین دار مسیحی توجه دارد . 
مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

عاطفه نسبت به فقرا - مقیاس دهم

عاطفه نسبت به فقرا - مقیاس دهم 

Affection towards the poor 

عبارات زیر منعکس کننده برخی عواطف مشترک است که افراد نسبت به فقرا از خود بروز می دهند. لطفا با استفاده از مقیاس زیر نشان دهید که میزان موافقت شما با هریک از جملات چقدر است. 

[ کاملا موافق، موافق، بی طرف، مخالف، کاملا مخالف ] 

1. من با دیدن فقرا ناراحت می شوم. 

2. من فقرا را خیلی دوست ندارم. 

3. احساسات من نسبت به فقرا عموما مثبت است. 

4. من سعی می کنم از تماس با فقرا اجتناب کنم. 

5. من به فقرا توجه زیادی می نمایم. 

6. من از فقرا مراقبت می کنم. 

7. من احساس می کنم فقرا شایسته احترام هستند. 

8. من نسبت به فقرا احساسات منفی دارم. 

9. من نسبت به فقرا بدگمانم. 

10. من عموما فقر را دوست دارم. 

11. من اغلب نسبت به فقرا واکنش منفی نشان می دهم. 

12. من هیچ شکی درباره تعامل با فقرا ندارم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد افقی نگرش دین دار مسیحی توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس دین داری - باستون - مقیاس نهم Batson's Quest Scale

مقیاس دین داری - باستون - مقیاس نهم 

Batson's Quest Scale

این پرسشنامه شامل برخی اظهارات شنیدنی درباره زندگی دینی است که بسیار متفاوت هستند. کار شما این است که میزان موافقت یا مخالفت خود را با هر عبارت، در یک مقیاس 9 قسمتی از کاملا مخالف (1) تا کاملا موافق (9) مشخص نمایید. سعی کنید هریک از گویه ها را درجه بندی کنید و هیچ گویه ای را سفید نگذارید. سریع کار کنید و روی جملات خیلی طولانی تامل نکنید. هیچ توافقی درباره پاسخ های درست و نادرست وجود ندارد، برخی از مردم با هریک ازگویه ها، موافق و برخی مخالف خواهند بود. 

1. وقایع جهانی نمی تواند بر واقعیت های جاودانی دینم تاثیر بگذارند. 

2. ممکن است گفته شود من برای شبهات و تردیدهای دینی ام ارزش قائل می شوم. 

3. من تشخیص می دهم که تجربیات روزمره ام به شدت عقاید دینی ام را می آزماید. 

4. من انتظار ندارم عقاید دینی ام در چند سال آینده تغییر کنند. 

5. من به پرسیدن سوالات دینی خارج از رشد آگاهی از تنش ها در جهان و ارتباط با جهانم کشانده شده ام. 

6. پیشرفت دینی ام از درک رو به رشدم از هویت شخصی به وجود آمده است. 

7. تا زمانی که شروع به پرسش سوالاتی درباره معنای زندگی خودم نکردم، خدا برایم خیلی مهم نبود. 

8. "من ِ" چند سال قبل از موضع دینی کنونی ام شگفت زده می شود. [ از تفاوت موضع دینی کنونیم نسبت به گذشته ، در حیرتم]. 

9. سوالات از پاسخ ها به تجربه دینی ام دورتر هستند. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد عمودی نگرش دین دار مسیحی توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس عوامل فقیر - مقیاس هشتم

مقیاس عوامل فقیر - مقیاس هشتم 

Causes of poverty – scale 

لطفا هر یک از عبارات زیر را که در این مقیاس آمده، رتبه یندی کنید. 

1. یک دولت فدرال که به گرفتاری نیازمندان حساس نیست. 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

2. عدم تلاش و تنبلی فقرا 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

3. متولد شدن با ضریب هوشی پایین 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

4. وجود بی قیدی اخلاقی در بین فقرا 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

5. اخذ امتیازات توسط پروتمندان 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

6. میراث بردن ثروت از خویشاوندان 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

7. قضاوت نادرست و تبعیض در پرداخت مزد 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

8. نداشتن حق " ارتباطات" برای کمک گرفتن در کاریابی 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

9. ناتوانی صنعت جهت ایجاد شغل 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

10. تلاش نکردن در جهت خود شکوفایی 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

11. عدم صرفه جویی و مدیریت مناسب پول 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

12. فقدان انگیزه برای ایجاد رفاه 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

13. اجبار در ورود به مدارس بد 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

14. اعتیاد به الکل و مواد مخدر 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

15. فقیر متولد شدن 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

16. انواع مشاغلی که فقرا می توانند داشته باشند، اغلب مزد پایینی دارد. [ مزد پایین در اغلب مشاغل فقرا]. 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

17. پیش داوری و تبعیض در ترفیع و دستمزدها 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

18. فروپاشی خانواده هسته ای 

اصلا دلیل فقر نیست. 

دلیل فقر نیست. 

نظری ندارم 

دلیل فقر است . 

مهمترین دلیل فقر است. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

مطالب داخل [ ] از این پایگاه است. 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد افقی نگرش دین دار مسیحی در زمینه گفتار/ کردار توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

عبارات نیازمند ویرایش هستند. 

مقیاس ویژگی های افراد فقیر - مقیاس هفتم ch‎aracteristics of Poverty Sc

مقیاس ویژگی های افراد فقیر - مقیاس هفتم 

ch‎aracteristics of Poverty Scale 

لطفا در مقیاس زیر بگویید کدام یک از آیتم ها (موارد) از ویژگی های افراد فقیر است. 

1. پرکاری 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

2. تندرستی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

3. مغرور 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

4. باهوش 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

5. وابسته به خانواده 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

6. خوشحال 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

7. قوی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

8. مهربان 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

9. مسئولیت پذیر 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

10. عاشق 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

11. دوست داشتنی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

12. اخلاقی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

13. تنبل 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

14. کودن 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

15. کثیف 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

16. بیسواد 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

17. بی ادب 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

18. غیر اخلاقی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

19. عصبانی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

20. ضعیف 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

21. خشن 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

22. بیمار روانی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

23. دارای فرزندان زیاد 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

24. بد زبان 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

25. الکلی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

26. تبهکار 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

27. بی عاطفه 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

28. افسرده 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

29. بیمار جسمی 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

30. بی قید 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

31. بی انگیزه 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

32. معتاد به مواد مخدر 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

33. بی ملاحظه 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

34. ناموفق 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

35. لایق 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

36. آشفته 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

37. تک همسر 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

38. متواضع 

اصلا از خصوصیات افراد فقیر نیست. 

خصوصیت افراد فقیر نیست. 

نظری ندارم 

خصوصیت افراد فقیر است . 

خصوصیت بسیار بارز افراد فقیر است. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد افقی نگرش دین دار مسیحی در زمینه گفتار/ کردار توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

عبارات نیازمند ویرایش هستند. 

مقیاس دین داری - آلپورت - مقیاس ششم

مقیاس دین داری - آلپورت - مقیاس ششم 

Religiousness scale_Alport 

لطفا با استفاده از مقیاس زیر ، موافقت یا مخالفت خود را با هریک از آیتمهای [عبارات] زیر مشخص نمایید : 

[ کاملا موافق، موافق، بی طرف، مخالف، کاملا مخالف ] 

1. هدف اصلی عبادت، دسترسی به آرامش و معنویت است. 

2. یک دلیل عضویتم در کلیسا این است که ، چنین عضویتی به تایید شخص در جامعه کمک می کند. 

3. مهم نیست من به میزان معینی به چیزی معتقد بودم، تا وقتی که به زندگی اخلاقی هدایت شدم. 

4. من اغلب کاملا متوجه حضور خدا یا یک موجود الهی بوده ام. 

5. دعاهایی که من در تنهایی می خوانم، همان قدر در برگیرنده معنا و عاطفه شخصی هستند که توسط من در طول عبادات گفته می شوند. 

6. دلیل اصلی علاقه ام به مذهب این است که کلیسای من نوعی فعالیت اجتماعی مطلوب است. 

7. من از این رو عبادت می کنم که درباره آن فکر کرده بودم. 

8. برای من مهم است که مدتی از وقتم را به تفکر دینی و مراقبه صرف کنم. 

9. اگر قرار بود که به یک گروه کلیسا ملحق شوم، ترجیح می دادم به گروه انجیل خوانی تا یک اخوت جمعی [ گروه اجتماعی] بپیوندم. 

10. اعتقادات دینی من واقعا چیزی است که پشت رویکرد کلی ام به زندگی قرار دارد. 

11. گاهی اوقات چشم پوشی از اعتقادات دینی ام را به منظور حفظ رفاه اقتصادی و اجتماعی لازم می بینم. 

12. هدف از عبادت تامین خوشی و زندگی صلح آمیز است. 

13. مذهب اهمیت ویژه ای دارد، چون به سوالات بسیاری درباره معنای زندگی پاسخ می دهد. 

14. زمانی که با غصه ها و کدورت ها روبه رو می شوم، چیزی که دین به من عرضه می کند، راحت ترین چیزهااست. 

15. دین به همان روشی که به شهروندی، دوستی ها و دیگر عضویت ها کمک می کند، به حفظ توازن زندگیم نیز کمک می کند. 

16. من واقعا سعی می کنم دینم را توام با همه رفتارهای دیگرم در زندگی داشته باشم. 

17. اگر شرایط اجتناب ناپذیری پیش نیاید، وارد کلیسا می شوم . [ به کلیسا می روم]

18. من درباره ایمانم ( یا کلیسا) کتاب می خوانم. 

19. اگرچه من به دینم معتقدم، اما احساس می کنم چیزهای مهمتری در زندگیم وجود دارد. 

20. اگرچه من یک شخص مذهبی ام ، اجازه نمی دهم دغدغه های دینی بر امور روزمره ام تاثیر بگذارد. 

21. کلیسا برای تنظیم روابط اجتماعی خوب است. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد عمودی نگرش دین دار مسیحی توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس دنیا گرایی - مقیاس پنجم

مقیاس دنیا گرایی - مقیاس پنجم 

Mundane scale 

لطفا حتی الامکان با دقت و صداقت به سوالات زیر پاسخ دهید. مطمئن باشید که پاسخ های شما منعکس کننده چیزی است که صادقانه انجام می دهید یا فکر می کنید، نه چیزی که احساس می کنید که باید انجام دهید یا فکر کنید. پاسخ های درست یا غلط وجود ندارد. تنوعی از موضوعات درباره هر آیتم وجود دارد. 

[ کاملا موافق، موافق، بی طرف، مخالف، کاملا مخالف ] 

1. من معمولا تنها چیزهای مورد نیازم را می خرم. 

2. من دوست دارم مالک چیزی باشم که دیگران را تحت تاثیر قرار می دهد. 

3. برخی از موفقیت های در زندگی متضمن اندوختن دارایی های مادی است. 

4. من به چیزهای مادی که مردم دیگر، دارند توجه نمی کنم. 

5. چیزهایی که من دارم ، نشان می دهد که چقدر خوب دارم زندگی می کنم. 

6. من تجملات زیاد در زندگیم را دوست دارم. 

7. من نسبت به بیشتر افرادی که می شناسم ، اهمیت کمتری به مادیات می دهم. 

8. اگر من مالک چیزهای خاصی بودم که ندارم، زندگیم بهتر می شد. 

9. گاهی این واقعا مرا نگران می کند که نتوانم همه چیزهایی را که دوست دارم بخرم. 

10. خرید چیزها به من بسیار فشار می آورد. 

11. دارایی های من آن قدر برایم مهم نیستند. 

12. من از خرج کردن پول برای چیزهایی که کاربردی ندارند لذت می برم. 

13. من سعی می کنم زندگی ساده ای داشته باشم چون دارایی ها دغدغه آورند. 

14. اگر من استطاعت مالی داشتم که چیزهای بیشتری بخرم، خوشحال تر می شدم. 

15. من افرادی را که خانه، ماشین و لباس های گران قیمت دارند، تحسین می کنم. 

16. من دارای تمام چیزهایی که ، واقعا به آنها برای لذت از زندگی نیاز دارم، هستم . 

17. من تاکید زیادی بر چیزهای مادی که مردم به عنوان نشانه موفقیت دارند، نمی کنم. 

18. اگر من مالک چیزهای بهتری بودم اصلا خوشحال تر نمی شدم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد افقی نگرش دین دار مسیحی در زمینه گفتار/ کردار توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

عبارات نیازمند ویرایش هستند. 

مقیاس باورها در مورد رابطه شخصی با خدا – مقیاس چهارم

مقیاس باورها در مورد رابطه شخصی با خدا – مقیاس چهارم 

Beliefs about the Relationship with God 

برای هر یک از آیتم [ مورد] های زیر ( که در مقیاس قبل آن را رتبه بندی کردید) لطفا درجه اعتقادی که باید به هریک داشته باشید چون شما مسیحی هستید را مشخص نمایید. یعنی تاچه میزان شما خود را متعهد به انجام هرکدام از موارد زیر به عنوان کارکرد ایمان تان می دانید ؟ 

[ عباراتی در زیر آمده است ، لطفا بر مبنای این که به عنوان یک مسیحی، چه مقدار باید آن ها را اعتقاد داشته باشید و یا خود را به آن متعهد می دانید ، پاسخ دهید . میزان موافقت خود را با مقیاس زیر مشخص کنید : 

کاملا موافق، موافق، بی طرف، مخالف، کاملا مخالف ] 

1. من باید در ایمانم با دیگران که مسیحی نیستند، سهیم شوم. 

2. من بادی بیشتر وقتم را در گروه مسیحیان دیگر صرف کنم. 

3. من باید دوستان یا آشنایانم را برای دیدن کلیسایم دعوت کنم. 

4. من باید برای چیزهای خوب در زندگیم، خدا را شکر کنم. 

5. من باید به طور منظم عبادت کنم. 

6. من بید در مسائل مهم زندگیم هدایت الهی را جستجو کنم [ از خداوند راهنمایی بخواهم]. 

7. من باید انجیل را به طور منظم قرائت کنم. 

8. من باید به طور مرتب در کلیسا حضور پیدا کنم. 

9. من باید برای افرادی که از نظر عاطفی نیاز به کمک دارند، دعا کنم. 

10. من باید برای گروه ها یا سازمان هایی که عضو آن ها هستم ( مانند کلیسایم، کشورمو مثل اینها) دعا کنم . 

11. من باید برای مردمی که می دانم مسیحی نیستند دعا کنم. 

12. من باید در گروه های انجیل خوانی شرکت کنم. 

13. من باید داوطلبانه برای کمک به فعالیتهای کلیسا وقت بگذارم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد عمودی نگرش دین دار مسیحی در زمینه ارتباط با خداوند است . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس لیترالیسم مک فارلند (1989)

مقیاس لیترالیسم مک فارلند (1989) 

Mac Farland's Literalism scale 

ترجمهliteral به «منطوقی»یا«ظاهری »هر دودرست است، ولی اگر وحدت رویه و یکدست بودن معادل گذاری را نیز مد نظر داشته باشیم، شاید بهتر باشد که literal به «ظاهری »ترجمه شود؛ زیرا در کلمات هم خانواده literal نیز همین تعبیر به کار رفته و مثلاً گفته نشده است «منظوق گرایانه»یا «حمل بر معنای منطوقی» . بنابر این پیشنهاد آن است که literal به «ظاهری » ، literalist به «ظاهر گرا/گرایانه»و literalism به «ظاهر گرایی» ترجمه شود. در اینجا لازم است نکته ای را متذکر شوم. literalism (ظاهر گرایی) به معنای تقید و تمسک به ظاهر الفاظ ومتون است ودر برخی از ترجمه ها به «لفظ گرایی» یا «نص گرایی» برگردانده شده است. در کتاب فرهنگ تاریخ اندیشه ها( 1934/3 ، ستون اول) docetism به«ظاهر گرایی» ترجمه شده است و گفته شده که این واژه در الاهیات مسیحی به معنای «ظاهر گرایی» است .ولی باید گفت که docetism به معنای «ظاهر انگاری » (آشوری، 117:1384)، است (نه «ظاهر گرایی») و در برخی از ترجمه ها نیز به «روح انگاری»یا «شبح انگاری» ترجمه شده است. مراد از docetismگرایشی در صدر مسیحیت است که عیسی را فاقد بدن واقعی می پنداشتند و رنج او را ظاهری می دانستند؛(رک:هیک ، 73:1386) با این توضیح، به نظر می رسد که «شبح انگاری» معادل مناسب تری باشد. بنابر این پیشنهاد آن است که listeralism به «ظاهر گرایی» و docetismبه «شبح انگاری» ترجمه شود؛ ولی در صورت ترجمه docetismبه «ظاهر انگاری» می توان در ترجمه literalism «نص گرایی » یا «لفظ گرایی» را به کار برد تا میان «ظاهر گرایی » و «ظاهر انگاری » اشتباه پیش نیاید . 

ماخذ : http://www.rasekhoon.net/Library/printcontent-81981.aspx 

مقیاس : شش نقطه ای لیکرت است . 

1. من مطمئنم انجیل بدون خطا و تناقض گویی است. 

2. اعتقاد به این که انجیل وحی منزل است، برای یک مسیحی واقعی بسیار مهم است. 

3. انجیل، آخرین و کامل ترین [ کتاب الهی] راهنمای اخلاق است؛ در برگیرنده پاسخ های الهی به تمام سوالات مهم درباره [چیزهای] درست و نادرست است. 

4. مسیحیان باید تلاش کنند تا آموخته های حقیقی کلام الهی را شناخته و از آن جانبداری کنند. 

5. مسیحیان نباید به خود اجازه دهند تا تحت تاثیر ایده های جهانی قرار گیرند. 

6. بهترین [نوع] آموزش برای فرزند مسیحی، در مدرسه ای با معلمان مسیحی تحقق می یابد. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد مترجمان است. 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است. بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس تعیین هویت ، رایان و دیگران (1993)

مقیاس تعیین هویت ، رایان و دیگران (1993) 

Ryan's Religious identity 

مقیاس شش نقطه ای لیکرت است . 

1. من در ایمانم سهیم ام [سهم دارم] ، از این رو که خدا برایم مهم است و دوست دارم که دیگران هم او را بشناسند. 

2. من از این رو عبادت می کنم چون رضایت بخش است. 

3. به خدا رو می آورم چون از با او بودن لذت می برم. 

4. به کلیسا می روم چون چیزهای جدیدی می آموزم. 

5. به خدا رو می آورم ، زیرا رضایت بخش است. 

6. اغلب لذت و آرامشی را تجربه می کنم که نتیجه آگاهی از این است که با خدا هستم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد سایت روان سنجی است. 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است. بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس باورها در مورد رابطه شخصی با خدا – مقیاس چهارم

مقیاس باورها در مورد رابطه شخصی با خدا – مقیاس چهارم 

Beliefs about the Relationship with God 

برای هر یک از آیتم [ مورد] های زیر ( که در مقیاس قبل آن را رتبه بندی کردید) لطفا درجه اعتقادی که باید به هریک داشته باشید چون شما مسیحی هستید را مشخص نمایید. یعنی تاچه میزان شما خود را متعهد به انجام هرکدام از موارد زیر به عنوان کارکرد ایمان تان می دانید ؟ 

[ عباراتی در زیر آمده است ، لطفا بر مبنای این که به عنوان یک مسیحی، چه مقدار باید آن ها را اعتقاد داشته باشید و یا خود را به آن متعهد می دانید ، پاسخ دهید . میزان موافقت خود را با مقیاس زیر مشخص کنید : 

کاملا موافق، موافق، بی طرف، مخالف، کاملا مخالف ] 

1. من باید در ایمانم با دیگران که مسیحی نیستند، سهیم شوم. 

2. من بادی بیشتر وقتم را در گروه مسیحیان دیگر صرف کنم. 

3. من باید دوستان یا آشنایانم را برای دیدن کلیسایم دعوت کنم. 

4. من باید برای چیزهای خوب در زندگیم، خدا را شکر کنم. 

5. من باید به طور منظم عبادت کنم. 

6. من بید در مسائل مهم زندگیم هدایت الهی را جستجو کنم [ از خداوند راهنمایی بخواهم]. 

7. من باید انجیل را به طور منظم قرائت کنم. 

8. من باید به طور مرتب در کلیسا حضور پیدا کنم. 

9. من باید برای افرادی که از نظر عاطفی نیاز به کمک دارند، دعا کنم. 

10. من باید برای گروه ها یا سازمان هایی که عضو آن ها هستم ( مانند کلیسایم، کشورمو مثل اینها) دعا کنم . 

11. من باید برای مردمی که می دانم مسیحی نیستند دعا کنم. 

12. من باید در گروه های انجیل خوانی شرکت کنم. 

13. من باید داوطلبانه برای کمک به فعالیتهای کلیسا وقت بگذارم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد عمودی نگرش دین دار مسیحی در زمینه ارتباط با خداوند است . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

مقیاس اعتقادات نوع دوستی - مقیاس سوم

مقیاس اعتقادات نوع دوستی - مقیاس سوم 

Beliefs Altruism Scale 

برای هر یک از آیتم [ مورد] های زیر ( که در مقیاس قبل آن را رتبه بندی کردید) لطفا درجه اعتقادی که باید به هریک داشته باشید چ.ن شما مسیحی هستید را مشخص نمایید. یعنی تاچه میزان شما خود را متعهد به انجام هرکدام از موارد زیر به عنوان کارکرد ایمان تان می دانید ؟ 

[ عباراتی در زیر آمده است ، لطفا بر مبنای این که به عنوان یک مسیحی، چه مقدار باید آن ها را اعتقاد داشته باشید و یا خود را به آن متعهد می دانید ، پاسخ دهید . میزان موافقت خود را با مقیاس زیر مشخص کنید : 

کاملا موافق، موافق، بی طرف، مخالف، کاملا مخالف ] 

1. من باید تلاش کنم با افراد غمگین، تنها، آشفته و مانند این ها درباره مشکلاتشان صحبت کنم. 

2. من باید دوستانه و دلسوزانه با غریبه ها رفتار کنم. 

3. من باید فعالانه برای بخشیدن افرادی که مرا عصبانی می کنند یا می رنجانند، کار کنم. 

4. من نباید به دیگران انتقاد کنم. 

5. من نباید آگاهانه باعث شوم که دیگران نگران، عصبانی یا شرمسار شوند. 

6. من باید پول ، لباس و یا غذا به نیازمندان بدهم. 

7. من نباید از محل هایی که گمان می کنم با کسی غیر منصفانه رفتار می شود،رو گردان شده یا از آن چشم پوشی کنم. 

8. من نباید از افرادی که آشکارا نمی دانم نیازمند و یا بی خانمان هستند، دوری کنم. 

9. من تلاش کنم با افراد ناشناسی که ناتوانی های عاطفی یا فیزیکی دارند، صحبت و تعامل برقرار کنم. 

10. من باید با افراد ناشناسی که علائم بیماری روحی نشان می دهند، صحبت و پیشنهاد کمک می کنم. 

11. من نباید از افرادی که گمان می کنم احتمالا مرتکب اعمال جنایی یا غیر اخلاقی شده اند، دوری کنم. 

12. من باید فعالانه کاری کنم که افراد مخالف با خودم را درک کنم و آن ها را دوست بدارم. 

13. من باید سعی کنم روش هایی پیدا کنم که با افراد سختگیر و رنجش آور را مهربان باشم و آن ها را درک کنم. 

14. من باید فعالانه کاری کنم تا افرادی را که با من غیر منصفانه رفتار می کنند یا از من سوء استفاده می کنند، ببخشم. 

15. من باید برای گوش کردن به نیازهای دیگران، حتی کسانی که نمی شناسم، وقت بگذارم. 

16. من باید سعی کنم گروه های فرهنگی یا نژادی متفاوت را ملاقات کرده و بشناسم. 

17. من نباید آگاهانه باعث صدمه دیدن فیزیکی دیگران شوم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد افقی نگرش دین دار مسیحی در زمینه گفتار/ کردار توجه دارد . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

رابطه شخص با خدا – مقیاس دوم

رابطه شخص با خدا – مقیاس دوم 

Personal Relationship with God 

این مقیاس یه شرطی کاربرد دارد که بگویید شما چگونه هر کدام از رفتارهای زیر را به تناوب انجام می دهید. این موضوع بسیار دارای اهمیت است که شما پاسخ خود را بر مبنای این که هر چند وقت یک بار انجام می دهید، پایه ریزی کنید؛ نه این که هر چند وقت فکر کنید که باید این رفتارها را انجام دهید: 

[ عباراتی در زیر آمده است ، لطفا بر مبنای این که چقدر یا هر چند بار آن هارا انجام می دهید ، پاسخ دهید . دفعات انجام را با مقیاس زیر مشخص کنید : 

همیشه ، مکررا، گهگاه، به ندرت ، خیلی به ندرت ، هرگز ] 

1. من در ایمانم با دیگرانی که مسیحی نیستند، سهیم هستم. 

2. من بیشتر وقتم را در گروه مسیحیان دیگر صرف می کنم. 

3. من دوستان یا آشنایانم را برای دیدن کلیسایم دعوت می کنم. 

4. من برای چیزهای خوب در زندگیم، خدا را شکر می کنم. 

5. من دعا می خوانم. 

6. من در مسائل زندگیم از خدا راهنمایی می خواهم. 

7. من انجیل را می خوانم. 

8. من در کلیسا حضور پیدا می کنم. 

9. من برای افرادی که از نظر عاطفی نیاز به کمک دارند، دعا می کنم. 

10. من برای گروه ها یا سازمان هایی که عضو آن ها هستم دعا می کنم ( مانند کلیسایم، کشورمو مثل اینها). 

11. من برای مردمی که می دانم مسیحی نیستند دعا می کنم. 

12. من در گروه های انجیل خوانی شرکت می کنم. 

13. من داوطلبانه برای فعالیتهای کلیسا وقت می گذارم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد عمودی نگرش دین دار مسیحی در زمینه ارتباط با خداوند است . 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

منبع سايت روانسنجي دات آي آر

تدريس آمار و روش تحقيق و نرم افزار براي دانشجويان شهرستاني و خارج از كشور

تدريس براي دوره هاي فوق تخصص، تخصص، كارشناسي ارشد و كارشناسي در حوزه هاي آمار كاربردي، روش تحقيق  و نرم افزار هاي مختلف آماري براي تمام رشته هاي تحصيلي توسط متخصصين خبره و نفرات برتر دكتري.

مشاوره ي آماري و مشاوره ي طرح هاي پژوهشي بر اساس بهترين تكنيك هاي آماري و اندازه گيري

مشاوره و انجام پايان نامه هاي مشاوره ي مقالات در نگارش، روش و نتيجه گيري و تحليل داده ها

آزمون سازي بر اساس نظريات اندازه گيري كلاسيك، نظريه ي سوال پاسخ و نظريه ي تعميم پذيري

تدريس براي دانشجويان نخبه و استعدادهاي درخشان كشوري

تدريس با استفاده از نرم افزارهاي گفتگو مانند SKYPE, OVOO و GOOGLE TALK براي تمام دانشجويان در تمام مقاطع تحصيلي داخل و خارج كشور

به صورت تضميني و بر اساس توافق طرفين

09122263167

مقیاس نوع دوستی – مقیاس یکم

مقیاس نوع دوستی – مقیاس یکم 

Altruism Scale 

این مقیاس یه شرطی کاربرد دارد که بگویید شما چگونه هر کدام از رفتارهای زیر را به تناوب انجام می دهید. این موضوع بسیار دارای اهمیت است که شما پاسخ خود را بر مبنای این که هر چند وقت یک بار انجام می دهید، پایه ریزی کنید؛ نه این که هر چند وقت فکر کنید که باید این رفتارها را انجام دهید: 

[ عباراتی در زیر آمده است ، لطفا بر مبنای این که چقدر یا هر چند بار آن هارا انجام می دهید ، پاسخ دهید . دفعات انجام را با مقیاس زیر مشخص کنید : 

همیشه ، مکررا، گهگاه، به ندرت ، خیلی به ندرت ، هرگز ] 

1. من تلاش می کنم با کسانی که غمگین، تنها، آشفته و ... هستند، پیرامون مشکلاتشان صحبت کنم. 

2. من با غریبه ها با رحم و شفقت رفتار می کنم. 

3. من فعالانه برای بخشیدن افرادی که مرا عصبانی می کنند یا می رنجانند، کار می کنم. 

4. من به دیگران انتقاد می کنم. 

5. من آگاهانه باعث می شوم که دیگران نگران، عصبانی یا شرمسار شوند. 

6. من به فقرا، پول ، لباس و یا غذا می دهم. 

7. من در مواقعی که گمان کنم با کسی غیر منصفانه رفتار می شود، از آن رو گردان شده یا از آن چشم پوشی می کنم. [ از آن موقعیت دور می شوم]. 

8. من از افرادی که نمی دانم آشکارا نیازمند و یا بی خانمان هستند، دوری می کنم. 

9. من تلاش می کنم با افراد ناشناسی که ناتوانی های عاطفی یا فیزیکی دارند، صحبت و تعامل برقرار کنم. 

10. من به افراد ناشناسی که علائم بیماری روانی دارند، صحبت و پیشنهاد کمک می کنم. 

11. من از افرادی که ممکن است مرتکب اعمال جنایی یا غیر اخلاقی شده اند، دوری می کنم. 

12. من فعالانه کاری می کنم که افراد مخالفم را درک کنم و دوست بدارم. 

13. من سعی می کنم روش هایی پیدا کنم که افراد سختگیر و رنجش آور را درک کرده و با آنها مهربان باشم. 

14. من فعالانه کاری می کنم که افرادی را که با من غیر منصفانه رفتار کرده یا از من سوء استفاده می کنند، ببخشم. 

استراهان ؛برادلی جی ، نایت؛ دایان جی، سدلاسک؛ ویلیام ای . طرح پرسشنامه و سنجش نگرش دینی . ترجمه و تالیف محمد قلی پور و مریم اسکافی . مشهد: مرندیز . 1384 

نظر پایگاه روان سنجی : 

عنوان لاتین توسط این پایگاه و جهت طبقه بندی انتخاب شده است . 

عبارات داخل [ ] پیشنهاد پایگاه روان سنجی است. 

پرسشنامه ، یکی از 11 مقیاس مربوط به آیین مسحیت است . این مقیاس به بعد افقی رفتار دین دار مسیحی در زمینه گفتار/ کردار است . 

در گزاره هفتم ، مراد از ضمیر "آن" مشخص نیست ! رویگردانی از رفتار یا از فرد عامل یا از فرد مورد ظلم؟ 

مقیاس فاقد گزارش روایی و پایایی است اما درصد پاسخگویی به هر گزینه را دارد . بدیهی است که بومی ایران و فرهنگ ایران نیست. 

منبع سايت روانسنجي دات آي آر

پرسشنامه همام .

پرسشنامه همام .

آرین آرانی

پرسشنامه 119 جمله است هريك از جملات را به دقت بخوانيد و هر مورد را که در باره شما صادق است با درج علامت (× ) در پاسخنامه مشخص كنيد . هيچ پرسشي را بدون پاسخ نگذاريد . پاسخ های بدون علامت ( خیر) محسوب می شود .

 

 

1) گفتارم بر درستي استوار است . 

2) تلاش مي كنم پوششم ( لباسم ) مانند افراد عادي باشد . 

3) فروتني سرلوحه رفتارم است . 

4) مي توانم به سادگي نگاهم را از زن ( مرد ) زيبايي بردارم . 

5) در سختي و گرفتاري آنچنانم كه ديگران در راحتي و خوشي . 

6) از شوق رسيدن به بهشت آرزو دارم مرگم زودتر فرا رسد . 

7) مرگ زود رس من موجب خواهد شد تا گناه كمتري مرتكب شوم . 

8) گذشته از اعتقاد ، عملا" نيزنزد من هر چيز غير خدا حقير وناچيز است . 

9) بهشت را مي بينم . 

10) بارها آتش دوزخ را احساس كرده ام . 

11) كاستي هايم مرا اندوهگين مي سازد . 

12) كاستي هاي ديگران مرا اندوهگين مي سازد . 

13) بيم در دام شيطان افتادن برايم غم بزرگي است . 

14) شرم به كسي نرسيده است . 

15) بدني لاغر و نحيف دارم . 

16) دردنيا به آنچه مي خواسته ام رسيده ام . 

17) آسايش طولاني دنياي ديگر ، سختيهاي اين دنيا را برايم آسان مي كند . 

18) وجودم را از ناپاكي ها دور نگه داشته ام . 

19) ترجيح مي دهم با خداوند معامله كنم . 

20) مي توانم در مقابل روي آوردن دنيا مقاومت كنم . 

21) مي توانم خود را از قيد وبندهاي مسائل مادي رها كنم . 

22) شبها برمي خيزم و به تلاوت قرآن مي پردازم . 

23) تامل وانديشه در قرآن مرا اندوهگين مي سازد . 

24) دردهاي خود را با قرآن درمان مي كنم . 

25) آيات بشارت دهنده قرآن در من ايجادطمع مي كند ، گويي كه در جلوي ديدگا نم است . 

26) با آيات عذاب در قرآن ، گويي شيون و فرياد جهنميان در گوشم مي پيچد . 

27) شبها به سجده مي روم و از خدا، گسستن بندهايم را مي طلبم . 

28) برد بار هستم . 

29) پرهيزگار و متقي هستم . 

30) مردم حق گويي و حق خواهي مرا نمي پسندند . 

31) كارهاي مفيد وكوچك مرا خشنود نمي كند . 

32) در زندگي كار ي مهم يا عمده انجام نداده ام . 

33) در كارنامه اعمالم ، كار مفيد و مطلوبي نمي بينم . 

34) كارهاي مهم وبر زمين مانده زيادي دارم . 

35) از كارهاي مفيد ومطلوب غافل مانده ام . 

36) نگران نتايج وحاصل كارهايم هستم . 

37) كساني هستند كه مرا آنچنان خوب تعريف مي كنند كه نيستم . 

38) آرزو دارم برتر از آن باشم كه مرا تعريف مي كنند . 

39) آرزو دارم خداوند مرا به احترام نظر ديگران بخشد . 

40) در دينم احساس قوت وپايداري مي كنم . 

41) گمان دارم كه در ايمان به يقين رسيده باشم . 

42) در دور انديشي نرم هستم ( تند روي نمي كنم ) . 

43) در كسب علم و دانش حريص هستم . 

44) علم و دانشم را با صبر آميخته كرده ام . 

45) دانشم را به رخ ديگران نمي كشم . 

46) اگر توانگر هم باشم ، ميانه روي مرام من است . 

47) حسرت عبادتي با خضوع در دلم هست 

48) با سختي ها از كوره در نمي روم . 

49) همين لقمه حلال ما را بس . 

50) مديون آنم كه مرا با كلامي هدايت كند . 

51) حتي در فقر نيز آراسته ام . 

52) از طمع حذر كرده ام . 

53) نگران آن هستم كه اعمال نيكم با اعمال بد بعدي ازبين برود . 

54) شبم را به شكر صبح مي كنم . 

55) وقتي مي خوابم مي ترسم كه ديگر بيدار نشوم . 

56) روزم با ذكر وياد خدا مي گذرد . 

57) درهر صبح از آن كه فرصتي براي جبران گذشته برايم ايجاد شده ، شادمانم . 

58) بيم آن دارم كه غفلت مرا دربر گيرد . 

59) قوت دل و اتكاء دروني ام در چيزهايي است كه كاستي نمي گيرند . 

60) توانسته ام بر خواهشهاي نفساني ام غلبه كنم . 

61) لطف و رحمت خدا دلشادم مي كند . 

62) بر آنچه از دست رفتني است دل نمي بندم . 

63) گفتارم با كردار يكي است . 

64) آرزوهايم چنان اندك است كه گويي به همه آنها رسيده ام . 

65) لغزشهايم اندك است . 

66) سراپا فروتن وخاضع هستم . 

67) به آنچه دارم قانع هستم . 

68) خوراكم اندك است . 

69) در اجراي كارهايم سخت نمي گيرم . 

70) گره هاي كارم به آساني گشوده مي شود . 

71) مي توانم دينم را محفوظ نگه دارم . 

72) گويي شهوات در من مرده اند . 

73) ديگران از گزند من در امان هستند . 

74) مي توانم بر خشمم غلبه كنم . 

75) چنانم كه ديگران گمان خير از من دارند . 

76) آنگاه كه در ميان نا آگاهانم ، آگاه محسوب مي شوم . 

77) درجمع آگاهان ، غافل به حساب نمي آيم . 

78) كسي را كه بر من ستم كند به سادگي مي بخشم . 

79) آن كه مرا محروم كند به سادگي عطايش مي كنم . 

80) ناسزا نگفته ام . 

81) پرداختن به منكرات از من بعيد است . 

82) به نرمي سخن مي گويم . 

83) به كسي كه از من بريده است به سادگي مي پيوندم . 

84) كلامم تند و گزنده نيست . 

85) از نظر مردم ، خيرم همواره در پيش رو است . 

86) همواره رفتار خوب و مناسب از من سر مي زند . 

87) از نظر مردم ، شرم گم و نا پيداست . 

88) در تنش ها داراي وقار هستم . 

89) در ناگواريها صبور و بردبار هستم . 

90) در خوشي ها شاكرم . 

91) خوشي ها مرا از خود بيخود نمي كند . 

92) بر كسي كه به من ستم كند ، كينه نمي ورزم . 

93) به آن كه دوستم دارد ، خيانت و گناه نكرده ام . 

94) قبل از آن كه عليه من شاهدي بياورند ، خود به آن اعتراف مي كنم . 

95) بياد ندارم آنچه را كه به من سپرده اند ضايع كرده باشم . 

96) تذكرات را آويزه گوش مي كنم . 

97) از يادآوري و تذكر نمي رنجم . 

98) كسي را با لقب زشت صدا نكرده ام . 

99) خنده ام به قهقهه منتهي نشده است . 

100) ترجيح مي دهم پاسخ ستمي را به من كرده اند ، به خدا واگذار كنم . 

101) خواسته هاي درونيم از من در رنج اند . 

102) من از خواسته هاي درونيم در رنجم . 

103) هرگز به همسايه ام زياني نرسانده ام . 

104) غم ديگران را غم خود مي دانم . 

105) دركارهاي عبث و بيهوده وارد نشده ام . 

106) مي توانم خود را در مسير صحيح و درست حفظ كنم . 

107) مي توانم در گفتگو ها ، سكوت اختيار كنم . 

108) به واسطه مهار نفسم مردم از من در آسايشند . 

109) براي مردم ، خودرا دچار سختي و مشقت مي كنم . 

110) اگر از فرد يا كسي دوري جويم ، فقط به دليل پرهيز از خطا و گناه است . 

111) ارتباطم با دوستان فقط بر اساس لطف و محبت است . 

112) به دليل آن كه خود را برتر ديده ام ، از كسي دوري نجسته ام . 

113) در دوستي مكر و خدعه نكرده ام . 

114) شادي ام در چهره ام پيدا و اندوهم در قلبم پنهان است . 

115) همواره در جستجوي هدايت هستم . 

116) به ياد ندارم به كسي سركوفت زده باشم . 

117) چون رفتارم فوق روز مرگي است به ناروا به من نسبت جنون مي دهند . 

118) بارها دنيا آهنگ من كرده است اما نتوانسته شكارم كند . 

119) دنيا كمند اسارتش را برگردنم انداخت ، ولي خود را رها ساختم .

منبع سايت روانسنجي دات آي آر

پرسشنامه نگرش سنج مذهبی - براهنی

ردیف

                                 سوالات

کاملا"

موافقم

موافقم

نسبتا"

موافقم 

نظری

ندارم

مخالفم         

1

اگر افرادی که در راس کارهای مهم قرار دارند معتقد به اصول دینی باشند بسیاری از مشکلات اجتماعی حل خواهد شد.

 

 

 

 

 

2

پیروی از قوانین دینی کلید خوشبختی است.

 

 

 

 

 

3

سعادت آدمی فقط از طریق پیشرفت علم فراهم می گرددودین مانع پیشرفت علم است.

 

 

 

 

 

4

سرنوشت آدمی به دست خداوند تعیین می گرددوکوشش وتلاش  به کلی بی فایده است.

 

 

 

 

 

5

خوشبختی معنوی به خوشبختی مادی بستگی دارد ووقتی فرد از نظر مادی موفق می شود سعادت او تکمیل است.

 

 

 

 

 

6

سستی ایمان واعتقادات دینی سرچشمه فساد اخلاقی است.

 

 

 

 

 

7

دین حقایق زندگی را بیان می کند و بهترین راهنمای فرد در زندگی است.

 

 

 

 

 

8

استفاده از سرگرمیهایی مانند سینما وتئاتر وغیره تضادی با اعتقادات ندارد.

 

 

 

 

 

9

خداوند وجود ندارد وساخته وپرداخته فکر بشر است .

 

 

 

 

 

10

جن وپری موجودات خیالی هستند ودلیلی ندارد که در ضمن معتقد بودند به خداوند به آنها هم معتقد باشیم.

 

 

 

 

 

11

همه چیز در این دنیا پاداش داده می شود ودنیای دیگری وجود ندارد .

 

 

 

 

 

12

لزومی ندارد که در ضمن اعتقاد به خداوند،به زندگی پس از مرگ هم معتقد باشیم .

 

 

 

 

 

13

داستانهایی که در کتب دینی آمده اند دور از ذهن هستند وبا عقل قابل قبول نیستند.

 

 

 

 

 

14

علاوه بر رفاه مادی،وجوداعتقادات دینی برای سعادت انسان لازم است.

 

 

 

 

 

15

انسان در تعیین سرنوشت خود کاملا" آزاد است وخداوند در تعیین آن دخالتی ندارد.

 

 

 

 

 

16

اعتقاد به اصول و قوانین دینی لازم است ولی باید آنها را با محیط اجتماعی تطبیق داد.

 

 

 

 

 

17

با توجه به این نکته که پیشرفت روز افزون علم ودانش هنوز،بشر قادر نیست حتی یک سلول زنده را به وجود آورد،باید به وجود یک خالق وخداوند معتقد بود.

 

 

 

 

 

18

مبانی اساسی دین،در هر عصری صادق است ولی جزئیات اعمال ووظایف دینی باید با شرایط عصر تغییر کند.

 

 

 

 

 

19

دین یک امر فردیست وارتباطی با مسایل اجتماعی ندارد.

 

 

 

 

 

20

من به خداوند ایمان دارم ولی فکر می کنم که بهشت دوزخی وجود ندارد .

 

 

 

 

 

21

تعلیمات دینی باید در مدارس و دانشگاهها اجباری شود.

 

 

 

 

 

22

اگر فرد پشتکارداشته باشد واز هوش کافی برخوردار باشد بدون اعتقاد به دین هم خوشبخت خواهد شد.

 

 

 

 

 

23

برای دفاع از اعتقادات دینی باید همه چیز،حتی جان خود را فدا کرد.

 

 

 

 

 

24

در حوادث زندگی همه چیز طبق اصول علمی اتفاق می افتد که علت بعضی از آنها معلوم وعلت بعضی دیگر با پیشرفت علم معلوم خواهد شد.

 

 

 

 

 

25

بعضی از قوانین دینی قابل اجرا در اجتماع نیستند.

 

 

 

 

 

براهنی ، گلریز . 1353 . این تست توسط خانم فاطمه بیدی در اختیار پایگاه قرار داده شده است.

منبع سايت روانسنجي دات آي آر