سنجش و اندازه گیری

با وجود اين، بيشتر تحليل عاملي هايي كه انجام مي شود، فرض مي كند كه رابطه ي بين متغير مشاهده شده و صفت مكنون يك رابطه ي خطي است. علاوه بر اين از ماتريس همبستگي بين سوالات يا متغيرها استفاده مي كند. بنابراين استفاده از تحليل عاملي ممكن است به خروجي از نرم افزار بيانجامد اما اين خروجي نمي تواند قابل دفاع باشد. 

رابطه ي بين صفت مكنون و مشاهده شده در حوزه هاي مختلف مطالعاتي خطي نيست و اين مفروضه كه اساس تحليل عاملي است از بين مي رود. در انجام تحليل عاملي و نرم افزارهاي آن گفته مي شود كه Garbage in Garbage out يعني اگر چيز نادرستي به نرم افزار يا روش هاي تحليل عاملي دهيد بيشتر از آن دريافت نمي كنيد. البته اين موضوع در مورد انتخاب متغيرها است اما به نظر مي رسد كه مي تو ان آن را به نحوه ي انجام تحليل عاملي نيز بسط داد. بنابراين لازم است تحليل عاملي به روش هاي غير خطي انجام شود.

از طرفي ماتريسي كه براي انجام تحليل عاملي استفاده مي شود ماتريس همبستگي است(در ايران بيشتر تحليل عاملي از طريق نرم افزار اس پي اس اس و ليزرل و گاهي آمووس انجام مي شود). ماتريس همبستگي سبب مي شود تا بسياري از اطلاعات موجود در پاسخ شركت كنندگان يا پاسخ دهندگان از بين برود و منجر به يك مقدار ارزش همبستگي شود. از اين رو در كشف يا تاييد عامل هاي موجود در بين متغيرها يا سوالات، استفاده از اين ماتريس ممكن است به نتايج نادرست منجر شود. به دليل اهميت تحليل عاملي و نتايجي كه از آن گرفته مي شود، اين موضوع مساله اي كه ذهن بيشتر روانسنجان و آماردانان را در طول سال هاي اخير به خود مشغول كرده است. 

استفاده از روش هاي مبتني بر نظريه ي سوال پاسخ مي تواند مشكلات ذكر شده را برطرف نمايد. به نظر مي رسد آينده ي تحليل عاملي به سمت استفاده از نظريه ي چند بعدي سوال پاسخ حركت مي كند كه در آن رابطه ي بين متغير مكنون و مشاهده شده خطي در نظر گرفته نمي شود و از كليه ي پاسخ هاي پاسخ دهندگان در كشف يا تاييد عامل ها استفاده مي كند.

در صورت سوال مي توانيد با شماره ي 09122263167 و يا zar100@gmail.com تماس بگيريد. ممنون و متشكرم از راهنمايي هايتان.