كاربردهاي تحليل شبكه

شبكه ها در جوامع مدرن امروزي بسيار فراگيرند. اينترنت تسريع كننده ي جريان اطلاعات و ارتباطات شده است. زندگي ما داراي شبكه ي دوستان خانواده و غيره است و اين شبكه ها اطلاعات، ايده ها و نگرش هاي سياسي ما را شكل مي دهند. ما از طريق شبكه ها مي توانيم با هر كس در دنيا در ارتباط باشيم. شبكه هاي اقتصادي و تجاري و بنگاههاي كسب و كار نيز شبكه هاي مهمي را تشكيل مي دهند. خطرات نظامند در شبكه هاي اقتصادي نتيجه ي خطرات رقبايي است كه در شبكه اقتصادي ايجاد مي شود. زنجيره هاي غذايي سيستم هاي بيولوژيكي تعاملي و انتشار و آلودگي اپيدمي پديده هاي طبيعي و اجتماعي اند كه در ساختار شبكه اي تجاري رخ مي دهند. 

در انجام پروژه های بین المللی روش تحلیل شبکه ای استفاده می شود چرا که اجزای مخلتف دارای ارتباط پیچیده ای با یکدیگر می باشند و استفاده از روش هایی مانند گانت چارت ها امکان پذیر نیست ولی از طریق تحلیل شبکه ای می توان به درستی پروژه را بدرستی کنترل نمود و بر اساس مسیرهای مختلف امکان انجام برای آن برنامه ریزی نمود. 

کاربرد رو به رشد شبکه ها به خصوصیات شبکه ها بر می گردد. بیشتر عناصر شبکه دارای یک یا چند ویژگی هستند که جزء مهمی از شبکه محسوب می شوند. برای مثال در یک شبکه خیابان، هر خیابان دارای نام، عرض و سرعت مجاز می باشد و همچنین گردش ها و ایستگاه ها یا توقفگاه ها که دارای منابعی برای جمع آوری و تخلیه هستند، مشخصه های عناصر شبکه محسوب می شوند. عوامل متعددی همچون ویژگی خط، نوع منابع جاری در شبکه، جهت حرکت، منابع موجود در شبکه، شرایط ویژه یک خط و مانند این ها در مطالعه ی شبکه مهم اند. 

کریس بیان می کند که تصمیم گیری های مدیریتی هرگز در یک محیط ایزوله انجام نمی شود و همواره شبکه ای از تاثیرات بر آن موثرند. وی به بررسی و تحلیل روابط درون یک سازمان پرداخته و دو شبکه را ترسیم نموده است شبکه روابط رسمی که اساس آن روابط سلسله مراتبی درون سازمانی است و شبکه روابط غیر رسمی که بر اساس مراجعه افراد به دیگر همکاران برای مشورت کردن پیش از تصمیم گیری است. بر اساس نتایج بدست آمده کریس اظهار می کند که تحلیل شبکه ای روشی کارار در مشخص کردن تاثیرگذارترین افراد در شبکه های تصمیم گیری درون سازمانی است. 

از موارد کاربرد تحلیل شبکه ای می توان به طرح ریزی پروژه ها شبکه های اجتماعی سیستم های حمل و نقل شبکه های ارتباطی پخش و انتشار بیماری های واگیردار و نظریه سازمانی و تحلیل وقایع اشاره نمود. 

از مزایای دیگر این روش آن است که امکان بررسی و تحلیل ارتباطات میان یک مسئله با مسایل مرتبط را میسر ساخته و به تصمیم گیرنده یا مدیر این امکان را می دهد که در این فرآیند مشارکت کامل داشته باشد. در این راستا مفاهیم و اندازه هایی برای یاری دادن به تصمیم گیرنده ارایه شده که با اعمال آنها و به کمک نرم افزارهای مرتبط شبکه های مختلفی برای تحلیل جایگاه نقاط و یا روابط میانشان ترسیم می شود. در واقع تصمیم گیرنده باید از میان مفاهیم و اندازه های مختلف موجود بر اساس هدف و فرضیه های پژوهش مفاهیم و اندازه های مناسب را انتخاب و اعمال کند. از مهم ترین این اندازه ها می توان مرکزیت و گروه بندی و مهمترنی مفهوم می توان قدرت را نام برد.