مفروضات اساسی IRT
انحراف جزئی از این مفروضات اهمیتی ندارد و با داده های واقعی به ندرت این مفروضات برآورده می شوند.
- تک بعدی بودن
- استقلال موضعی
- برازش مدل با داده ها
تک بعدی بودن از طریق تحلیل عاملی سنجیده می شود. اگر نظریه و داده ها هر دو از چند بعدی بودن حمایت کردند می توان آزمون را به زیر مقیاس تبدیل کرد و تحلیل ها را روی هر زیر مقیاس انجام داد و یا از مدل های چند بعدی تحلیل عاملی استفاده کرد.
انحراف از این مفروضه منجربه برآورد اریب پارامترهای سوال و در نهایت تصمیم گیری غلط در انتخاب سوالات نهایی می شود. استقلال موضعی می تواند از طریق ماتریس همبستگی باقیمانده ها بررسی شود. در صورت مشخص شدن خطا های منظم در خوشه های سوالات ممکن است یکی از نشانه های آن انحراف از مفروضه باشد. زمانی که یکی از سوالاتی که وابسته ی موضعی است حذف می شود پارامتر های IRT سوال و نمرات شخص تغییر می کند، از طریق چگونگی این تغییرات می توان به استقلال یا عدم استقلال موضعی را بررسی کرد.
برازش مدل می تواند در هر دو سطح شخص و سوال امتحان شود تا تعیین شود که آیا پارامترهای برآورد شده ی شخص و سوال می توانند پاسخ های مشاهده شده را توجیه کنند یا خیر. روش های گرافیکی و تجربی برای ارزشیابی این مفروضه موجود است. در حال حاضر مجمو عه استانداردی از روش های مشخص و ویژه برای آن وجود ندارد ولی نرم افزارهای مختلف سنجش و اندازه گیری سوا پاسخ شاخص های مختلفی ارائه داده اند. از آن جا که مدل های IRT مدل های احتمالی اند بیشتر شاخص های برازش انحراف بین فروانی پاسخ های مشاهده شده و پاسخ های مورد انتظار را مد نظر دارند.
به نام یزدان پاک